خوشه‌بندی و تحلیل تمیز سازمان‌های دولتی از منظر مدیریت سبز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران.

10.22034/jipas.2020.228534.1078

چکیده

در یک دهۀ گذشته، مهم‌ترین فلسفۀ مورد توافق در سازمان­ها، محیط­ گرایی بوده است که می­ تواند آن­ها را در دستیابی به یک مزیت رقابتی پایدار از طریق بهبود نام و موقعیت­شان یاری رساند. یک ابزار بسیار مهم برای دستیابی سازمان­ها به این مهم، رعایت الزامات مدیریت سبز است. هدف اصلی تحقیق حاضر، خوشه‌بندی و تحلیل تمیز سازمان­های دولتی از منظر عملکرد به مؤلفه­ های مدیریت سبز است. این پژوهش، از نظر هدف، کاربردی و از بُعد روش و ماهیت، توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعۀ ­آماری این مطالعه شامل سازمان­های دولتی شهر بوشهر است که با روش نمونه­ گیری کوکران، تعداد ۷۴ واحد از آن­ها به عنوان اعضای نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع­ آوری داده­ ها، پرسشنامۀ محقق­ ساخته است که روایی آن با روش تحلیل محتوای صوری و پایایی آن نیز با روش آلفای کرونباخ بررسی و تأیید شد. در این پژوهش، نخست با مطالعۀ مبانی نظری، پیشینۀ تجربی و مداقه اسناد بالادستی، تعداد نُه مؤلفۀ تأثیرگذار در مدیریت سبز شناسایی و سپس، با بکارگیری الگوریتم­ های ژنتیک، کای­ میانگین و تحلیل تشخیصی تجزیه ‌و تحلیل داده­ ها انجام گرفت. نتایج نشان داد سازمان­های دولتی مورد مطالعه از منظر مدیریت سبز دارای دو گونۀ «کنش­گر» و «واکنش­گر» هستند. همچنین، تابع پیش­بین عملکرد ارائه شده برای آن­ها از قدرت تمیز بسیار بالایی برخوردار است. پژوهش حاضر، از جهت خوشه­ بندی سازمان­های دولتی از منظر اقدامات مدیریت سبز دارای نوآوری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Clustering and Discriminant Analysis of Public Organizations in Terms of Green Management

نویسندگان [English]

  • Ahmad Ghorbanpur 1
  • Heidar Ahmadi 2
  • Reza Jalali 1
1 Assistant Professor, Department of Industrial Management, Faculty of Business and Economics, Persian Gulf University, Bushehr, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Business, Faculty of Business and Economics, Persian Gulf University, Bushehr, Iran.
چکیده [English]

In the last decade, the most important philosophy agreed upon in organizations has been environmentalism that can help them to achieve a sustainable competitive advantage by improving their reputation and position. A very important tool for organizations to achieve this goal is to observe the importance of green management practices. The main purpose of this study is to provide a clustering and conducting a discriminant analysis of public organizations in terms of performance in green management and its components. This study is applied in terms of purpose, and regarding method and nature is a descriptive survey. The statistical population of this study consists of the public organizations of city of Bushehr, which were selected using simple random sampling method. Finally, 74 organizations were selected as sample members. A researcher-made questionnaire was used for data collection. The validity and reliability of measures were confirmed employing content analysis method and Cronbach's alpha method, respectively. In this study, nine influential components in green management were identified by studying the theoretical foundations, literature reviewing and examining the main documents. Then, collected data were analyzed by genetic algorithms, K-means and discriminant analysis. The results show that public organizations, participated in this study, are in the "action-oriented" and "reactionary" clusters from the perspective of green management, and the proposed predictive function has a very high power in distinguishing organizations. In terms of contribution, this study has clustered public organization from a new perspective.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Green management
  • Public Organizations
  • Clustering
  • discriminant Analysis
آذر، عادل، محمودیان، امید، هاشمی، مهدی (۱۳۹۵). ارائه روشی به منظور ارزیابی عملکرد زنجیره تأمین سبز پتروشیمیهای عسلویه با استفاده از ترکیب روش فازی و مدل‌سازی غیرخطی،  مطالعات اقتصاد انرژی، سال ۱۲، شماره ۴۸، ۱۹۴-۱۷۳.
آیین‌نامة اجرایی مادۀ 190 قانون برنامۀ پنج­ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران (1390). مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. قابل دسترسی در https://rc.majlis.ir/fa/law/show/809984 (29/01/1399).
آقاجانی، دردانه، عباسپور، مجید، رادفر، رضا، محمدی، علی (۱۳۹۷). نقش دانشگاه سبز در تاب­آوری و مقابله با تغییر اقلیم، اقتصاد و مدیریت شهری، سال ۷، شماره ۲۵، 146ـ133.
پوراحمد، احمد، حیدری، رقیه (1395). بررسی آلودگی­های زیست­محیطی در کشورهای جهان اسلام، پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، سال 6، شمارۀ 1، 1۷۰ـ۱۴۳.
تقوا، محمدرضا، ظهرابی، مسعود، دهدشتی شاهرخ، زهره (1396). بررسی تأثیر فناوری اطلاعات سبز بر مؤلفه اقتصادی پایداری در سازمان­های کوچک و متوسط ایرانی. مدیریت اطلاعات، سال 3، شمارۀ 1، ۱۶۱-۱۴۲.
توکلی، عبدالله، هاشمی، علیرضا، ثابت، عباس، رازقی، سعید (1397). ارائۀ مدل ساختاری مدیریت منابع انسانی سبز بر مبنای نظام­های مدیریت منابع انسانی. پژوهش­های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین(ع)، سال 10، شمارۀ 1، ۱۰۳-۷۷.
 صانعی، مهلا سادات، نقدی خوزانی، نفیسه، زنجیره­چی، سید محمود (1396). ارائۀ الگوی تصمیم­گیری برای ارزیابی اقدامات سبز با رویکرد تلفیقی فرایند تحلیل شبکه­ ای و ارس خاکستری، فرایند توسعه، سال 30، شمارۀ 4، ۱۳۲-۹۷.
عباس­پور، مجید، خدیوی، سمیه (1385). چالش­های مدیریت سبز در توسعۀ پایدار کشور، همایش ملی دو سالانه انجمن متخصصان محیط زیست ایران. تهران. ایران. قابل دسترسی در   https://civilica.com/doc/14017/ (17/01/1399).
فرهانی، حجت ­اله، عریضی، حمیدرضا (1395). روش­های پیشرفتۀ پژوهش در علوم انسانی. اصفهان: انتشارات جهاد دانشگاهی.
 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (1386). تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اداره کل انتشارات و تبلیغات.
قربان­پور، احمد، پویا، علیرضا، ناظمی، شمس‌الدین، ناجی­ عظیمی، زهرا (1395). طراحی مدل ساختاری اقدامات مدیریت زنجیرۀ تأمین سبز با استفاده از رهیافت مدل­سازی ساختاری تفسیری فازی، تحقیق درعملیات در کاربردهای آن، سال 13، شماره 4، ۲۰-۱.
قربان­پور، احمد، پویا، علیرضا، ناظمی، شمس‌الدین، ناجی­ عظیمی، زهرا (1396). اهمیت­ سنجی اقدامات مدیریت زنجیره تأمین سبز در حوزۀ صنایع نفتی ایران، پژوهش­های نوین در تصمیم­ گیری، سال 2، شمارۀ 3. ۲۸۸-۲۶۷.
مروتی شریف‌‌آبادی، علی، نمک‌شناس جهرمی، مهسا، ضیایی‌ بیده، علیرضا (1392). ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ اﺑﻌﺎد ﻧﻮآوری ﺳﺒﺰ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺳﺎزﻣﺎن. مدیریت صنعتی، سال 12، شمارۀ 33، ۴۲-۲۵.
موسوی شفائی، مسعود، نوراللهی، یونس، سلطانی‌نژاد، احمد، یوسفی، حسن. رضایان، علی‌حسین (1393). امنیت انسانی و چالش­های توسعۀ انرژی­های تجدیدپذیر در ایران با تأکید بر امنیت زیست­ محیطی. علوم و تکنولوژی محیط زیست، سال 18، شمارۀ 2. ۱۷-۱.
مزارعه­زاده، رضا، پرنیان، یاسر و حبیبی نژاد، معصومه (۱۳۹۴). بررسی تأثیر آگاهی مدیریت سبز بر استراتژی مدیریت سبز و عملکرد سازمان (مطالعه مورد: سازمان بنادر و دریانوردی استان خوزستان- مجتمع بندری امام خمینی ره)، دومین همایش بین المللی مدیریت و فرهنگ توسعه، تهران، قابل دسترسی در
https://civilica.com/doc/459898 (25/12/1398).
سلیمان ­پورعمران، محبوبه، نوری، علیرضا (۱۳۹۷). بررسی رابطۀ بین مدیریت سبز با رفتار زیست‌محیطی مدیران و معاونین مدارس استان خراسان شمالی. محیط زیست، سال ۳، شمارۀ ۶۱. ۳۶-۲۵.
محمدرضایی، شهریار (۱۳۸۴). معرفی الگویی برای ارزیابی عملکرد زیست­محیطی سازمان­ها. همایش ملی مدیریت عملکرد. قابل دسترسی در  https://civilica.com/doc/23879(05/01/1399)
 
Dubey, R., Gunasekaranb, A., Papadopoulosc, T. & Childed, S. (2015). Green supply chain management enablers: Mixed methods research. Sustainable Production and Consumption, 4(1), 72-88.
Güner, S. (2018).  Evaluation of the evolution of green management with a kuhnian perspective. Business Research,11(2), 309-328.
 Holland, J. (1975). Adaptation in Natural and Artificial Systems. University of Michigan Press: Complex Adaptive Systems.
Huang, X., Hu, Z., Yu, D. &Yu, L. (2016). The relationships between regulatory and customer pressure, green organizational responses, and green innovation performance. Journal of Cleaner Production, 112(4), 3423-3433.
Humphreys, P., McIvor, R.  & Chan, F. (2003). Using case-based reasoning to evaluate supplier environmental management performance, Expert Systems with Applications. 25(2), 141-153.
Hunt, C.B. & Auster, E.R. (1990). Proactive environmental management: avoiding the toxic trap. Sloan Management Review, 31(3), 7-18.
Jorgensen, B. (2005). The Greening of the supply chain. Electronic Business, 31(3), 29-37.
Jovita, O., Chibuzor, A., & Onyemachi, U. (2019).  Green management and organizational effectiveness. Strategic Journal of Business and Social Science. 2(2), 1-22.
Kassar, A.N. & Singh, S. (2019). Green innovation and organizational performance: The Influence of big data and the moderating role of management commitment and hr practices, Technological Forecasting and Social Change. 144(3), 483-498.
Kuei, C-H., Madu, CN., Chow, WS. & Chen, Y. (2015). Determinants and associated performance improvement of green supply chain management in china, Journal of Cleaner Production,95(2), 163.173.
Laari, S., Töyli, J., Solakivi, T. & Ojal, L. (2015). Firm performance and customer-driven green supply chain management, Journal of Cleaner Production, 112(3), 1960ـ1970.
Laszlo, M. & Mukherjee, M. (2007). A genetic algorithm that exchanges neighboring centers for k-means clustering. Pattern Recognition Letters, 28(16), 2359-2366.
Mathews, J. (2018). Implementing green management in business organizations. IUP Journal of Business Strategy,15(2), 46-62.
Mousa, S. & Othman, M. (2020). The impact of green human resource management practices on sustainable performance in healthcare organizations: A conceptual framework, Journal of Cleaner Production, 243(10),118-595.
Mumtaz, U., Ali, Y. & Petrillo, A. (2018). A linear regression approach to evaluate the green supply chain management impact on industrial organizational performance, Science of The Total Environment. 624(4),162.169.
Roy, M. & Khastagir, D. (2018). Exploring role of green management in enhancing organizational efficiency in petro-chemical industry in india, Journal of Cleaner Production, 121(4),109-115.
Sarpong, S., Sarkis, J. & Wang, X. (2016). Assessing green supply chain practices in the ghanaian mining industry: A Framework and evaluation, International Journal of Production Economics,181(12), 325-341.
Seman, N.A. & Govindan, K. (2019). The mediating effect of green innovation on the relationship between green supply chain management and environmental performance, Journal of Cleaner Production, 229(35), 115-127.
Singh, S. K, Giudice, M., Chierici, R. & Graziano, D. (2020). Green innovation and environmental performance: The Role of Green Transformational Leadership and Green Human Resource Management, Technological Forecasting and Social Change, 150(11), 116-178.
Stevels, A. (2002). Green supply chain management much more than questionnaires and iso 14.001.  International Symposium on Electronics and the Environment, 1(1), 1095-2020.
Tyagi, J. & Verma, N. (2015). Optimization of fuzzy c means clustering using genetic algorithm for an image. International Journal of Computer Applications, 121(17), 29-32.
Uygur, A., Musluk, B. & Ilbey, N. (2015). Examining the influence of green management on operation functions: case of a business. Research Journal of Business & Management, 2(3), 348-365.
Welford, R. & Gouldson, A. (1993). Environmental Management and Business Strategy. Pittman: London.
Wu, K., Liao, C, Tseng, M. & Chiu, A. (2015). Exploring decisive factors in green supply chain practices under uncertainty. Production Economics, 159(10), 147–157.
Xia, D., Chen. B. & Zheng. Z. (2014). Relationships among circumstance pressure, green technology selection and firm performance. Journal of Cleaner Production, 31(10), 6-23.
Yeh WC, Chuang MC. (2011). Using multi objective genetic algorithm for partner selection in green supply chain problems, Expert Systems with Applications, 38(4), 4244-4253.
Zhu, Q., Sarkis, J. & Lai, K. (2007). Green supply chain management: pressures, practices and performance within the chinese automobile industry, Journal of Cleaner Production. 15(12), 1041-1052.