واکاوی نقش بیوریتم و ابعاد آن در تاب‌آوری کارکنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

3 دانشجوی دکتری مدیریت رفتار سازمانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

10.22034/jipas.2021.290675.1189

چکیده

تاب‌آوری، یکی از عوامل عمده‌ای است که می‌تواند عامل جدی در دستیابی فرد به پیشرفت و موفقیّت باشد. هدف اصلی این مطالعه، واکاوی نقش بیوریتم و ابعاد آن در تاب‌آوری کارکنان است. براساس پیشینه پژوهش و مدل مفهومی، سه فرضیه تدوین شد. برای بررسی نرمال بودن داده‌ها و آزمون فرضیه‌ها، از نرم‌افزار SPSS استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل کارکنان رسمی و غیر رسمی اداره مرکزی سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران است‌ که تعداد آنان 300 نفر می‌شود بنابراین، با استفاده از جدول مورگان حجم نمونه برابر با 169 نفر تعیین و نمونه‌گیری به روش تصادفی ساده انجام شد. با توزیع 180 پرسش‌نامه، تعداد 169 پرسش‌نامه از بین نمونه آماری جمع‌آوری شد. نحوه انجام پژوهش به این صورت بود که برای‌ به‌دست آوردن چرخه‌های بیوریتمی از نرم‌افزار Biorhythm Calculator 3.02 بر حسب جنسیت و تاریخ تولد استفاده شد. سپس پرسش‌نامه برحسب نتایج نرم‌افزار برای نمونه‌ها در مدت زمانی مشخص ارسال شد. پس از بررسی برازش مدل و پایایی و روایی داده‌ها آزمون فرضیه‌ها نشان داد که هر سه بعد بیوریتم به‌عبارت دیگر بیوریتم ذهنی (000/0=P و 257/19=F)، بیوریتم فیزیکی (026/0=P و 028/5=F) و بیوریتم احساسی (002/0=P و 788/9=F) در میزان تاب‌آوری کارکنان سازمان آتش‌نشانی تأثیر معناداری دارند. به این صورت که هنگامی‌که هر‌یک از بیوریتم‌های افراد در بخش مثبت قرار دارد میزان تاب‌آوری آن‌ها بیشتر از زمانی است که آن بیوریتم در بخش منفی و روزهای بحرانی است‌. در نتیجه می‌توان بیان کرد دانش بیوریتم می‌تواند در افزایش بهره‌وری و بازده شخصی و تاب‌آوری فردی به‌کار گرفته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Exploring the Role of Biorhythm and its Dimensions in Employees’ Resilience

نویسندگان [English]

  • Abbasali Rastgar 1
  • Mohsen farhadinejad 2
  • mina Khalili 3
  • Samaneh Malek 3
1 Associate Professor, Department of Business Management, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Business Management, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.
3 Ph.D. Student, Department of Management of Organizational Behavior, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.
چکیده [English]

Resilience is one of the major factors that help people achieve progress and success. The main purpose of this study is to investigate the role of biorhythm and its dimensions in employee resilience. Based on the research background and conceptual model, three hypotheses were developed. SPSS software was used to check the normality of the data and test the hypotheses. The statistical population of the study includes formal and informal employees of the central office of Tehran Municipality Fire Station and Safety Services with 300 people. Therefore, using Morgan table, the sample size was 169 and sampling was done by simple random method. 180 questionnaires were distributed which 169 questionnaires were collected. Biorhythm Calculator 3.02 software was used to obtain biorhythmic cycles according to gender and date of birth. Then a questionnaire was sent for the sample population according to the software results. After examining the fit of the model and the reliability and validity of the data, the hypotheses test showed that All three dimensions of biorhythm, in other words, mental biorhythm (F=19.257, p=0.000), physical biorhythm (F=5.028, p=0.026) and emotional biorhythm (F=9.788, p=0.002) have a significant effect on the resilience of firefighters. Whenever the biorhythms of individuals are in the positive status, their resilience is higher than when that biorhythm is in the negative part and on critical days. As a result, it can be stated that biorhythm knowledge can be used to increase personal productivity and efficiency and individual resilience.

کلیدواژه‌ها [English]

  • mental biorhythm
  • emotional biorhythm
  • physical biorhythm
  • Resilience
اشرفی‌سلطان‌احمدی، حسین، مهرمند، احد، غلامیان، علیرضا، عزیزی‌نژاد، بهار (1389). بررسی رابطه‌ تعهد سازمانی با فرسودگی شغلی دبیران مدارس مقطع راهنمایی شهرستان مهاباد. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی، سال 5، شماره18 ، 1-29.
الحسینی المدرسی، سیدمهدی، فیروزکوهی برنج آبادی، مجید (1396). تحلیل رابطه تاب‌آوری با ابعاد عجین شدن با شغل، فصلنامه علمیپژوهشی مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، سال 25، شماره 83، 24-1 .
اکبرزاده، داوود.، اکبرزاده، حسین، پناه، علی امیر (1393). رابطه تعهد سازمانی، تاب‌آوری و سلامت روانی با فرسودگی شغلی کارکنان سازمان آتش نشانی. امداد و نجات، سال6، شماره 3،57-70.
بیزادی زاده، سمیه.، نیکوفر، مرتضی، دلاور، رضا (1399). تأثیر چرخه بیوریتم بر توان جسمانی دختران والیبالیست. رشد و یادگیری حرکتی-ورزشی (حرکت)، سال 12، شماره1، 85-99.
پاک‌نژاد، نورالله، چناری، وحید-(1394).بررسی سوانح ریلی با استفاده از بیوریتم (مطالعه موردی راه آهن ناحیه زاگرس). اولین همایش بین المللی علوم مدیریت پیشرفت ها، نوآوری ها و چالشها. قابل دسترسی در https://civilica.com/doc/560563/ (01/06/1400) .
پیریزاده، بهروز و همتی، حامد (1389). شناخت ریتمهای حیات (بیوریتم) و تأثیر آن‌ها در میزان موفقیت کارآفرینان.- اولین کنفرانس سالانه مدیریت، نوآوری و کارآفرینی. شیراز. قابل دسترسی در https://civilica.com/doc/108211/ (01/06/1400) . ربیعی، علی، خاتمی‌نو، فرناز (1389). بررسی رابطه بیوریتم و رضایت شغلی کارکنان (مطالعه موردی- شرکت نارگان). چهارمین همایش بین المللی نفت، گاز و پتروشیمی. تهران. قابل دسترسی در https://civilica.com/doc/103436/     (01/06/1400).
سرزاده، فرشته، ژیان باقری، معصومه، فراهانی مشهدی، ملکه (1395). نقش تاب‌آوری در کاهش استرس شغلی و فرسودگی شغلی کارمندان طرح اقماری شرکت نفت فلات قاره ایران. روانشناسی و روانپزشکی شناخت، سال 3، شماره 4، 61-77.
شعبانی‌بهار، غلامرضا، صمدی، عباس، مومنی‌پیری، سجاد (1392). ارتباط بین چرخه‌های شناختی و حسی مطرح شده در نظریه بیوریتم با عملکرد ورزشی. مطالعات روانشناسی ورزشی، سال 2، شماره 3، 28-13.
عرب، فاطمه، امیدواری، منوچهر، نصیری‌پور، امیر اشکان (1393). بررسی اثر ریتم های بیولوژیکی برحوادث ناشی از کار.  فصلنامه بهداشت و ایمنی کار، سال 4، شماره 2، 58-51.
غریب‌زاده، رامین، معینی‌کیا، مهدی (1396). رابطه تاب‌آوری وسخت‌رویی با پیشرفت تحصیلی دانشجویان با نقش میانجی‌گری شادکامی دانشجویان. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، سال11 ، شماره 1، 93-81.
مظفری، محمدصادق،سهرابی شگفتی، نادره و سامانی، سیامک (1390). نقش واسطه گری تاب‌آوری در ارتباط بین ابعاد دلبستگی و سلامت روان. روشها و مدلهای روان‌شناختی،  سال2، شماره 1، 182-165.
منطقی، منوچهر، توکلی، غلامرضا، نظری، یونس، کاملی، علیرضا (1395). نقش میانجی گری تاب‌آوری و توانمندسازی کارکنان در رابطه بین رهبری تحول آفرین و عملکرد نوآورانه. مطالعات رفتار سازمانی، سال 5، شماره 1، 221-247.
Baratz. L. (2015). Israeli teacher trainees’ perception of the term moral resilience. Journal for Multicultural Education, 9(3), 193-206.
Carver, C., & Scheier, M. F. (2002). Optimism. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of Positive Psychology. 231-243. New York: Oxford University Press.
Chitra. T.  & Karunanidhi. S.)2021(. The Impact of resilience training on occupational stress, resilience, job satisfaction, and psychological well-being of female police  officers. Journal of Police and Criminal Psychology, 36(1),8-23.
Conner, K. M., & Davidson, J. R. (2003). Development of a new resilience scale: The Conner-Davidson resilience scale (CD-RISC). Depression and Anxiety, 18(2), 76-82.
Daniel L. Araoz (1977) Biorhythm in couple counseling.  International Journal of Family Counseling, 5(2), 34-39.
Daulenbaev, M.,Syzdykova, S., Slivkina, N., & Kudashov, E. (2014). Impact of biorhythms to athletic performance of kickboxers high skills. The FASEB Journal, 28(S1), 706. 23.Diener, Ed., Lucas, R., Schimmack, U., & Helliwell, J.(2009). Well-being for public  policy. NewYork: Oxford University Press.
Dorland, J. & Brinker, N. (1973) Fluctuations in human mood. Journal of Interdisciplinary Cycle Research, 4(1),9-25.
Foutkak, V. J. (2005). Relation of the flies-swoboda biorhythm theory to suicide occurrence. Journal of Nervous and Mental Disease, 172(8), 490-494.
Fredrickson, B. L. & Joiner, T. (2002). Positive emotions trigger upward spirals towardemotional well-being. Psychological Science, 13(2),172-175.
Gonçalves, L., Sala, R. & Navarro, J.)2021(. Resilience and occupational health of health care workers: A moderator analysis of organizational resilience and sociodemographic attributes. International Archives of Occupational and Environmental Health, 358(1), 1-10.
Hobfoll, S. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44(3), 513-524.
Isen, A. M. (2003). Positive affect, systematic cognitive processing, and behavior: Toward integration of affect, cognition, and motivation. In F. Dansereau & F. J. Yammarino (Eds.), Multi-Level Issues in Organizational Behavior and Strategy. 55-62. Emerald Group Publishing Limited.
PAN, J. Y.  & CHAN, C. L. W. (2007). Resilience: A new research area in positive psychology. . Psychologia, 50(3), 164-176.
Kabat-Zinn. J. (2005). Coming to our senses: healing ourselves and world through mindfulness. NewYork: Hyperion.
Leys, C., Arnal, C., Wollast, R., Rolin, H., Kotsou, I. & Fossion, P. (2018). Perspectives on resilience: personality trait or skill? European Journal of Trauma & Dissociation. Available At: https://doi.org/10.1016/j.ejtd.2018.07.002 (23/08/2021).
Mayer, M.,& Gelen, A. (1996). Birth times: a scientific investigation of the secrets of biorhythm. Sarah liesws (trans.), NY: hill and Wang.
Mohammadi, M. (2005). Investigating the factors affecting resilience in people at risk of substance abuse. Unpublished  PhD Thesis, Aloo Mobazisti and Rehabilitation University, Tehran.
Moldovan, E., Enoiu R .S., Ruxanda, R-A., Leibovici, A., & Kinetotherapist, B. (2011). The Influence of the human biorhythm in the performance sport activity. Gymnasium, 12(1), 34-45.
O’Connor, B. P. & Molly, K. (1991). A test of the intellectual cycle of the popular biorhythm theory. The Journal of Psychology, 125(3), 291-299.
O'Scope, S. M. D. (1976). Biorhythm—your personal three-phase cycle. Education + Training, 18(6), 178 – 180.
Peveto, N. L. B. (1980). The relationship of biorhythms to academic performance in reading. The degree of Doctor of Education in The Interdepartmental Program of Education .Louisiana State University and Agricultural & Mechanical College.
Raut, T. S. & Kaware, Sh. H. J.  (2011). Comparative study of Biorhythms with Various physical fitness components. International Referred Research Journal, 4 (1), 32-33.
Ray, L. & Kelley, Jr. (1981). Biorhythms and decision-making . A Thesis presented to the Department of Psychology Emporia State University.
Richtnér, A. & Löfsten, H. (2014). Managing in turbulence: how the capacity for.resilience influences creativity. R&D Management, 44(2), 137-151.
Rutter, M. (1990). Psychosocial resilience and protective mechanisms. In J. Rolf. A. Masten. D. Cicchetti. K. Nuechterlein. & S. Weintraub (Eds.). Risk and Protective Factors in the Development of Psychopathology. 181-214. New York: Cambridge University Press.
Sipp, B. (1991). Techno-jinx (accident proneness when dealing with mechanical devices) omni20(2). 1-6.
Souatra, J. W. & wiyor, L. J. (2002). Accident prevention through personnelselection. Special issue: recent developments in non-traditional employment testing.  Journal of Business and Psychology, 3(2), 187-198.
Taheri, M. & valayi, F. (2019). Aerobic exercise improves attention and quality of sleep among professional volleyball players. Sleep and Hypnosis, 21(1), 69-72.
Talor, C. G. (2004). The structure & dynamics of the biorhythm, collected works. 8, R.F.C hull. bollingen series XX, pantheon books.
Buttery, T. J. & White, W. F. (1978). Student teachers’ affective behavior and selected biorhythm patterns. Perceptual and Motor Skills, 46(3), 1033–1034.
Thommen, G. S. (1976). Is this your day? New York: Avon Books.
Walklate, S., McGarry, R. & Mythen, G. (2014). Searching for resilience: a conceptual  excavation. Armed Forces & Society, 40(3), 408-427.
White, R. K., Edwards, W. C., Farrar, A. & Plodinec, M. J. (2015). A practical approach to building resilience in America’s communities. American Behavioral.Scientist, 59(2), 200-219.
Willey, P. & Farnkoni, A. (2003). Scientific tests of biorhythmology do notsupport its claims. In k. frazier (ED.). Science Confronts the Paranormal. 219-221. Buffalo, NY: Prometheus.