مدل انگیزش کارکنان در بخش عمومی ایران: ابعاد و شاخص‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

10.22034/jipas.2021.295803.1205

چکیده

مفهوم‌سازی انگیزش کارکنان در بخش عمومی ازجمله مباحثی است که در چندین مطالعه به آن پرداخته ‌شده است و ابعاد و شاخص­هایی برای آن در نظر گرفته‌شده است؛ لیکن تمامی مطالعه­های یادشده در کشورهای غربی انجام‌شده است. از آنجا که مفهوم انگیزش کارکنان در بخش عمومی، مفهومی وابسته به فرهنگ و زمینه نهادی هر کشور است، شناسایی ابعاد و شاخص­های آن در ایران اهمیت زیادی دارد که تاکنون انجام ‌نشده است. از این رو هدف از انجام این پژوهش، شناسایی ابعاد و شاخص­های انگیزش کارکنان بخش عمومی در ایران است. جامعه آماری پژوهش، کارکنان سازمان صداوسیما هستند. پژوهش، به ‌صورت ترکیبی انجام‌شده است؛ بدین ترتیب که نخست، اقدام به انجام مصاحبه با کارکنان باهدف شناسایی عوامل تشکیل‌دهنده انگیزش کارکنان از دیدگاه خود آنان شد. سپس بر اساس این عوامل همراه با ابعاد شناسایی‌شده برای انگیزش کارکنان بخش عمومی در پژوهش‌های پیشین، پرسشنامه پژوهش تهیه شد و بین 1000 نفر از کارکنان توزیع شد. داده­ها با روش تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل و ابعاد و شاخص­های نهایی مشخص شد. ابعاد شناسایی‌شده برای انگیزش کارکنان در بخش عمومی ایران بر اساس نتایج تحلیل عاملی اکتشافی عبارتند از: ارتباط اثربخش در محیط کار، رعایت اخلاق حرفه­ای در سازمان، کار شایسته، اتکا بر ضوابط و عدالت سازمانی. نتایج این پژوهش نشان می­دهد ابعاد شناسایی‌شده برای انگیزش کارکنان بخش عمومی ایران با ابعادی که در سطح بین‌المللی بر روی آن اجماع وجود دارد، تفاوت دارند و آنچه زیربنای نظریه انگیزش کارکنان در بخش عمومی را شکل می‌دهد و انگیزش کارکنان را ناشی از محرک­های ذاتی می­داند، در خصوص جامعه آماری این پژوهش تائید نشد و مشاهده شد که محرک­های بیرونی نقش پررنگ­تری در ایجاد انگیزه برای کارکنان داشتند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Public Service Motivation in Iran: Dimensions and Indicators

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hajipour 1
  • Tayebe Amirkhani 2
1 MA of Public Administration, Management and Accounting Faculty, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Public Administration Department, Management and Accounting Faculty, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Conceptualization of Public Service Motivation (PSM) considered as one of the issues that has been addressed in several studies. Some dimensions and indicators have been designed for PSM. It has rooted in western literature and the studies have been conducted in western countries. Considering this fact, identifying the dimensions and indicators of this concept in Iran can be very fruitful. However, so far no research has been conducted in Iran to address this issue. So, the purpose of this study is identifying the dimensions and indicators of PSM in Iran. The statistical population of the research is employees of Islamic Republic of Iran Broadcasting. This research has been done based on mixed methodology. Thus, first, interviews were conducted with employees in order to identify the factors that motivate employees from their own perspective. Then, these factors along with the identified dimensions to motivate public sector employees in previous research, formed a research questionnaire and was distributed among 1000 employees. Data were analyzed using exploratory factor analysis, and the final dimensions and indicators were identified. The dimensions of employees’ motivation in Iranian public sector, based on the results obtained from exploratory factor analysis, includes effective communication in the workplace, observance of professional ethics in the organization, decent work, reliance on criteria and organizational justice. The results of this study show that the dimensions are different from the western model, on which there is an international consensus. Moreover, what forms the basis of the theory of employees’ motivation in the public sector and considers employees’ motivation as the result of intrinsic stimuli was not confirmed in this study and it was observed that external stimuli had a greater role in motivating employees.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Public Employees’ Motivation
  • Commitment to Public Values
  • compassion
  • self-sacrifice
  • Attraction to Public Service
امیرخانی، طیبه، برهانی، تهمینه (1395). انگیزش کارکنان بخش عمومی: مطالعه تأثیر ویژگی‌های شغل و رفاه کارکنان. فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال 11، شماره 41، 98-73.
خواستار، حمزه (1388). ارائه روشی برای محاسبه پایایی مرحله کدگذاری در مصاحبه‌های پژوهشی. فصلنامه روش‌شناسی علوم انسانی، سال 15، شماره 58، 174-161.
دهقانان، حامد (1394). تحلیل چند سطحی عوامل مؤثر بر انگیزه خدمت در بخش عمومی. مدیریت دولتی، سال 7، شماره 4، 742-721.
رنجبر، هادی، حق­دوست، علی­اکبر، صلصالی، مهوش، خوش‌دل، علیرضا، سلیمانی، محمدعلی، بهرامی، نسیم (1391). نمونه­گیری در پژوهش­های کیفی: راهنمایی برای شروع. مجله علمی- پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران، سال 10، شماره 3، 250-238.
شهبازی، رحیم، فهیم­نیا، فاطمه، حکیم‌زاده، رضوان (1394). تحلیل عاملی اکتشافی پرسشنامه تدوین مدل شایستگی آموزش علم اطلاعات و دانش‌شناسی مبتنی بر فناوری اطلاعات بر اساس تحلیل سرفصل‌ها و نیازهای بازار کار. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، سال 31، شماره 2، 511-483.
ک‍ات‍وزی‍ان‌، م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌(1380). ت‍ض‍اد دول‍ت ‌و م‍ل‍ت‌: ن‍ظری‍ه ‌ت‍اری‍خ ‌و س‍ی‍اس‍ت ‌در ای‍ران‌. ترجمه علیرضا طیب‌. ت‍ه‍ران‌: ن‍ش‍رن‍ی‌‏.
مؤمنی، منصور، فعال قیومی، علی (1396). تحلیل­های آماری با استفاده از SPSS. تهران: انتشارات مؤلف.
Anderfuhren-Biget, S., Varone, F., & Giauqe, D. (2014). Policy environment and service motivation. Public Administration. 92(4), 807-825.
Asseburg, J., Homberg, F. (2020). Public Service Motivation or Sector Rewards? Two Studies on the Determinants of Sector Attraction. Review of Public Personnel Administration. 40(1), 82–111.
Ballart, X., & Riba, C. (2017). Contextualized measures of public service motivation: The case of Spain. International Review of Administrative Sciences. 83(1), 43–62.
Ballart, X., & Rico, G. (2018). Public or nonprofit? Career preferences and dimensions of public service motivation. Public Administration. 96(2), 404-420.
Behn, R.D. (1995). The big questions of public management. Public Administration Review. 55(4). 313.
Bottomley, P., Mostafa, A. M. S., Gould‐Williams, J. S., & León‐Cázares, F. (2016). The impact of transformational leadership on organizational citizenship behaviours: The contingent role of public service motivation. British Journal of Management. 27(2), 390-405.
Bozeman, B., &Su, X. (2015). Public service motivation concepts and theory: A critique. Public Administration Review. 75(5), 700-710.
Braun, V., Clarke, V. (2006) Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology. 3(2), 77-101.
Brewer, G. A., & Selden, S. C. (1998). Whistleblowers in the federal civil service: New evidence of the public service ethic. Journal of Public Administration Research and Theory. 8(3), 413-439.
Chen, C. A., Hsieh, C. W., & Chen, D. Y. (2014). Fostering public service motivation through workplace trust: Evidence from public managers in Taiwan. Public Administration. 92(4), 954-973.
Davis, R. S., & Stazyk, E. C. (2014). Making ends meet: How reinvention reforms complement public service motivation. Public Administration. 92(4), 919-936.
Dastmalchiyan, A., Javidan, M., & Alam, K. (2001). Effective Leadership and Culture in Iran: An Empirical Study. Applied psychology: An international review. 50(4), 532-558.
Ferreira, J. A., Haase, R. F., Santos, E. R., Rabaça, J. A., Figueiredo, L., Hemami, H. G., & Almeida, L. M. (2019). Decent work in Portugal: Context, conceptualization, and assessment. Journal of Vocational Behavior. 112(1), 77-91.
Giauque, D., Ritz, A., Varone, F., & Anderfuhren‐Biget, S. (2012). Resigned but satisfied: The negative impact of public service motivation and red tape on work satisfaction. Public Administration. 90(1), 175-193.
Ghai, D. (2003). Decent work: Concept and indicators. International Labour Review. 142(2), 113-145.
Gould-Williams, J. S., Bottomley, P., Redman, T. O. M., Snape, E. D., Bishop, D. J., Limpanitgul, T., & Mostafa, A. M. S. (2014). Civic duty and employee outcomes: Do high commitment human resource practices and work overload matter? Public Administration. 92(4), 937-953.
Homberg, F., Vogel, R., & Weiherl, J. (2019). Public service motivation and continuous organizational change: Taking charge behaviour at police services. Public Administration. 97(1), 28-47.
Holt, S. B. (2018). For Those Who Care: The effect of public service motivation on sector selection. Public Administration Review. 78(3), 457-471.
Houston, J. (2006). Walking the walk of public service motivation: Public employees and charitable gifts of time, blood, and money. Journal of Public Administration Research and Theory. 16(1), 67-86.
Javidan, M. Dastmalchian, A. (2003). Culture and leadership in Iran: The land of individual achievers, strong family ties, and powerful elite. Academy of Management Perspectives. 17(4), 127-142.
Kim, S. Vandenabeel, W., Wright, E., Anderson, L., Cerase, F., Christensen, K., Desmarais, C., Koumenta, M., Leisink, P., Liu, B., Palidauskaite, J., Pedersen, L., Perry, J., Ritz, A., Taylor, J., & Vivo, P. (2012). Investigating the structure and meaning of public service motivation across. populations: Developing an international instrument and addressing issues of measurement invariance. Journal of Public Administration Research and Theory. 23(1), 79-102.
Kim, S. (2012). Does person‐organization fit matter in the public‐sector? Testing the mediating effect of person‐organization fit in the relationship between public service motivation and work attitudes. Public Administration Review, 72(6), 830-840.
Kim, S., & Vandenabeele, W. (2010). A Strategy for building public service motivation research internationally. Public Administration Review. 70(5), 701-709.
Liu, B., Tang, N., & Zhu, X. (2008). Public service motivation and job satisfaction in China: An investigation of generalizability and instrumentality. International Journal of Manpower. 29(8), 684-699.
Luthans, F. (2011). Organizational behavior: An evidence-based approach. New York: The McGraw-Hill Companies.
Numan, O. (2019). Giving something back to society: A study exploring the role of reciprocity norms in public service motivation. Review of Public Personnel Administration. 39(2), 159-184.
O' Leary, C. (2019). Public service motivation: A rationalist critique. Public Personnel Management. 48(1), 82-96.
Perry, J. L. (1996). Measuring public service motivation: An assessment of construct reliability and validity. Journal of Public Administration Research and Theory. 6(1). 5-22.
Perry, J. L. (2000). Bringing society in: Toward a theory of public-service motivation. Journal of Public Administration Research and Theory.10(2), 471-488.
Perry, J. and Hondeghem, A. (2008). Motivation in public management: The call of public service. Oxford: Oxford University Press.
Perry, J. L., & Wise, L. R. (1990). The motivational bases of public service. Public administration review. 50(1), 367-373.
Saunders, M., Lewis, P., Thornhill, A. (2009). Research methods for business students. Harlow: Pearson Education.
Vandenabeele, W. (2008). Development of a public service motivation measurement scale: Corroborating and extending Perry's measurement instrument. International Public Management Journal. 11(1), 143-167
Vandenabeele, W. (2007). Towards a theory of public service motivation: An institutional approach. Public Management Review. 9(4), 545-556.
Vandenabeele, W. (2008). Development of a public service motivation measurement scale: Corroborating and extending Perry's measurement Instrument. International Public Management Journal. 11(1), 143-167.
Zheng, X., Zhu, W., Zhao, H., & Zhang, C. (2015). Employee well-being in orgaznization: Theoretical model, scale development and cross cultural validation. Journal of Organizational Behavior, 36(1), 621-644.