رویکرد سیاسی به مدیریت در بخش دولتی: بن‌مایه‌های نظری، چارچوب عملیاتی و پیامدها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

برخی از اندیشمندان و اندیشه‌ورزان مدیریت دولتی در حوزه‌ی عمل و نظر بر این باورند که مدیریت در بخش دولتی متفاوت از مدیریت در بخش خصوصی است. سیاست به صبغه ، شکل و محتوای اداره، رنگ و لعابی خاص می‌دهد. بر این اساس،  می‌بایست چیدمان مفهومی و آرایش عملی نحوه اِعمال مدیریت در سازمان‌های دولتی با محوریت ارزش‌های سیاسی معماری شود. این رویکرد در ادبیات مدیریت دولتی با عنوان «رویکرد سیاسی» به مدیریت در بخش دولتی مشهور است. رویکردی که با ظهور اداره‌ امور عمومی جدید در بسیاری از کشورها متداول شد و تلاش کرد تا سیاست را در تار و پود اداره دخالت دهد. در عصر فعلی نفوذ سیاست در اداره را سیاست‌زدگی بوروکراسی می‌نامند. پدیده‌ای که هم تبعات منفی و هم تبعات مثبت در پی دارد. هدف غایی این پژوهش، فهم مبانی نظری سیاست‌زدگی، انواع و اشکال آن ، سازوکارهای‌های عملیاتی‌کردن آن در بخش دولتی و همین طور تحلیل پیامدهای چنین رویکردی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Political Approach to Public Sector Administration: Theoretical Foundations, Operational Framework and Consequences

نویسنده [English]

  • Hassan Danaee Fard
Professor, Faculty of Management & Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Some scholars and thinkers in the field of theory and practice of public administration, believe that there is difference between administration in the public sector compared to private sector management. Politics, bestows a special tone, form and content of administration to public organization. Therefore, conceptual arrangement and practical layout of administration in public sector organization should be biased on political values. This approach to public administration has been called in literature as "political approach" to administration in the public sector; an approach that emerged with the advent of the new public administration and became prevalent in many countries, with aim to engage politics in the fabric of administration. In the current era, the influence of politics in the administration is called the politicization of bureaucracy; a phenomenon which entails negative consequences and positive implications. Understanding of the theoretical principles and forms of politicization of the mechanisms operating in the public sector, as well as the analysis of the consequences of such an approach is the ultimate goal of this article.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political Approach
  • Public Administration
  • Politicization Of Bureaucracy
  • Public Sector
  • Public Organizations

برفویی، حمیدرضا، مرتضوی، سعید، رحیم نیا، فریبرز (1392). واکاوی پیش‌آیندهای فردی و موقعیتی مؤثر بر چاپلوسی و تأثیر آن در پیشرفت شغلی کارکنان. پژوهش‌های مدیریت عمومی، سال6، شماره 22، 25-5.

دانائی‌فرد، حسن، آذر، عادل، صالحی، علی (1388). قانون‌گریزی در ایران: بررسی نقش عوامل سیاسی، اقتصادی، قانونی، مدیریتی و اجتماعی-فرهنگی. دانش انتظامی، سال 11، شماره 44، 65-7.

دانائی‌فرد، حسن، حسن زاده، علیرضا، نصرالهی، سمیه (1393). واکاوی سازوکارهای کلیدی تقویت اعتماد به دولت: رویکرد نگاه شهروندی. پژوهش‌های راهبردی سیاست، سال 2، شماره8، 118-101.

دانائی‌فرد، حسن، زنگویی نژاد، ابوذر (1390). تئوری شایسته سالاری مدیریتی بر مبنای استراتژی تئوری داده‌بنیاد: برداشتی از نهج البلاغه. راهبردهای بازرگانی (دانشور رفتار سابق)، سال 18، شماره 47، 264-243.

دانائی‌فرد، حسن، صادقی، محمدرضا، مصطفی‌زاده، معصومه ( 1394). واکاوی و تحلیل تبعات سیاست‌زدگی بوروکراسی در نظام‌‌های سیاسی. اندیشه مدیریت راهبردی، سال 9، شماره 2، 86-57.

دانائی‌فرد، حسن، فانی، علی اصغر، براتی، الهام (1390). تبیین نقش فرهنگ سازمانی در سکوت سازمانی در بخش دولتی. چشم انداز مدیریت دولتی، سال 2، شماره 8، 82-61.

دانائی‌فرد، حسن، رجب زاده، علی، حصیری، اسد (1388). ارتقای اعتماد درون سازمانی در بخش دولتی: بررسی نقش شایستگی مدیریتی مدیران. پژوهش‌های مدیریت‌های عمومی، سال 1، شماره4، 90-59.

فانی، علی اصغر، شیخی نژاد، فاطمه، دانائی فرد، حسن، حسن‌زاده، علیرضا (1393). کنکاشی پیرامون عوامل مؤثر بر شکل‌گیری رفتار سیاسی در سازمان. مدیریت دولتی، سال 5، شماره 17، 174-151.

نصر اصفهانی، علی (1389). چاپلوسی در سازمان. مدیریت فرهنگ سازمانی، سال 6، شماره 22، 114-95.

هادوی‌نژاد، مصطفی، دانائی‌فرد، حسن، آذر، عادل، خاتف الهی، احمد علی (1392). رفتارهای منافقانه در ارتباط بین فردی سازمان. چشم‌انداز مدیریت دولتی، سال 4، شماره 13، 40-15.

 

Cooper, C. A. (2014). Bureaucratic identity and the resistance of politicization. Paper prepared for the International Political Science Association 2014, World Congress: Montreal.

Eichbaum, C., & Shaw, R. (2008) Revisiting politicization: Political advisers and public servants in Westminster system. Governance: An International Journal of Policy, Administration, and Institutions, 21(3), 337-363.

Gailmard, S., & Patty, J. W. (2007) Slackers and zealots: Civil service, policy discretion, and bureaucratic expertise. American Journal of Political science, 51(4), 878-889.

Gordon, S. C. (2009) Assessing partisan bias in federal public corruption prosecution. American Political Science Review, 103(4), 534-554.

Heclo, H. (1977). A government of strangers: Executive politics in Washington. Washington, DC: Brookings Institution.

Hustedt, T. & Salomonsen, H. H. (2014). Ensuring political responsiviness: Politicization mechanisms in ministerial bureaucracies. International Review of Administrative Sciences, 80(4), 746-765.

Kaufman, H. (1956). Emerging conflicts in the doctrines of public administration. American Political Science Review, 50(4), 1057-1073.

 Mulgan, R. (1998). Politicization of senior appointment in the Australian public service. Australian Journal of Public Administration, 7(3), 3-14.

Mulgan, R. (2007). Trust in government and the politicization of public service advice. Public Administration, 85(3), 569-586.

Peters, B. G. (2004). The politicization of the civil service in comparative perspective: A quest for control. London: Routledge.