انجمن مدیریت دولتی ایران مطالعات مدیریت دولتی ایران 2676-6256 9 2 2026 06 22 Exploring Paradoxes in Human Resource Management in Iranian Governmental Organizations: Challenges and Strategies واکاوی پارادوکس‌های مدیریت منابع انسانی در سازمان‌های دولتی ایران: چالش‌ها و راهبردها 244686 10.22034/jipas.2026.550206.1860 FA ثمانه یزدانی استادیار، گروه مدیریت و حسابداری، دانشکده علوم انسانی و هنر، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران 0009-0001-8709-2969 Journal Article 2025 09 30 Human resource management in Iranian governmental organizations confronts multiple structural and environmental tensions that challenge the equilibrium between efficiency, innovation, and employee well-being. This study was conducted to identify the primary paradoxes in human resource management and to propose an indigenous framework for their management. The research employed a qualitative approach with inductive thematic analysis based on the six-step model by Braun and Clarke (2021). Data were gathered and analyzed from 40 semi-structured interviews with managers, employees, and policymakers in key ministries, as well as from organizational documents, using MAXQDA software. Five principal paradoxes were identified: meritocracy versus bureaucracy, digital surveillance versus trust, emphasis on regulations versus flexibility, investment versus financial constraints, and sustainability versus economic challenges. Digital technologies, such as artificial intelligence, exacerbate these paradoxes and necessitate purposeful management. These themes were mapped onto a two-dimensional matrix (control-flexibility, automation-human relations). The indigenous framework, grounded in paradox theory and organizational agility, incorporates strategies such as revising recruitment bylaws and implementing trust-building training, thereby aiding policymaking for human resource management in Iran. Although the focus was on governmental organizations in Tehran, the findings may serve as a model for developing countries facing analogous challenges, including bureaucracy and economic limitations. مدیریت منابع انسانی در سازمان‌های دولتی ایران با تنش‌های چندگانه ساختاری و محیطی مواجه است که تعادل بین کارایی، نوآوری و رفاه کارکنان را به چالش می‌کشند. این پژوهش با هدف شناسایی پارادوکس‌های اصلی مدیریت منابع انسانی و ارائه چارچوبی بومی برای مدیریت آن‌ها انجام شد. مطالعه با رویکرد کیفی و تحلیل مضمون استقرایی مبتنی بر مدل شش‌مرحله‌ای براون و کلارک (2021) صورت گرفت. داده‌ها از 40 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با مدیران، کارکنان و سیاست‌گذاران در وزارتخانه‌های کلیدی و تحلیل اسناد سازمانی با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA گردآوری و تحلیل شدند. پنج پارادوکس اصلی شناسایی شدند: شایسته‌سالاری در برابر بروکراسی، نظارت دیجیتال در برابر اعتماد، تمرکز بر قوانین در برابر انعطاف‌پذیری، سرمایه‌گذاری در برابر محدودیت مالی، و پایداری در برابر چالش‌های اقتصادی. فناوری‌های دیجیتال مانند هوش مصنوعی این پارادوکس‌ها را تشدید کرده و نیازمند مدیریت هدفمند هستند. این مضامین در ماتریس دوبعدی (کنترل-انعطاف‌پذیری، اتوماسیون-روابط انسانی) نگاشت شدند. چارچوب بومی مبتنی بر نظریه پارادوکس و چابکی سازمانی با راهکارهایی مانند اصلاح آیین‌نامه‌های استخدامی و آموزش اعتمادساز، به سیاست‌گذاری مدیریت منابع انسانی در ایران کمک می‌کند. با وجود تمرکز بر سازمان‌های دولتی تهران، یافته‌ها می‌توانند الگویی برای کشورهای در حال توسعه با چالش‌های مشابه مانند بروکراسی و محدودیت‌های اقتصادی باشند.