روش ارزشیابی نظریه برنامه در ارزشیابی برنامه‌های اجتماعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 پژوهشگر مرکز رشد و دانشجوی دکتری مدیریت دولتی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران.

چکیده

مطالعات ارزشیابی حوزه وسیعی از مطالعات اجتماعی را شامل می‌شود و دارای روش‌های متنوع بوده و فاقد محدودیت است. از جمله این روش‌ها، روش ارزشیابی نظریه برنامه است. مزیت این روش آن است که علاوه بر ترسیم مسیری برای پژوهش، کارکردهای متنوع دیگری دارد که ظرفیت‌هایی را به مطالعات اجتماعی اضافه می­کند. این روش علاوه بر ارزشیابی، حوزه‌های برنامه‌ریزی، کنترل، مستندسازی، گفتمان‌سازی و سازمان‌دهی را نیز شامل می‌شود. مهم‌ترین کارکرد روش ارزشیابی نظریه برنامه، انسجام‌بخشی به خط‌مشی‌ها و برنامه‌ها است. هدف این نوشتار بررسی ابعاد نظری روش ارزشیابی نظریه برنامه و تولید ادبیات در این حوزه است. از این رو مفاهیم کلیدی، تاریخچه، رهیافت‌ها، مدل‌ها و مسائل این حوزه مورد مداقه واقع شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Program Theory Evaluation Method in Evaluation of Social Programs

نویسندگان [English]

  • Hassan DanaeeFard 1
  • Mohamad Sadiq Torabzadeh Jahromi 2
1 Professor at Public Administration Department, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Researcher at Rushd Center & Ph.D. Student of Public Administration, Imam Sadiq (A.S) University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Evaluation studies encompass wide scope of social studies and involve varied and indefinite methods. The method of program theory evaluation is one of these methods. In addition to mapping a way for research, the advantage of this method results in other various functions that provide more capacity for social studies. This method includes planning, control, documentation, making discourse and organizing as well as evaluation. Coherency of policies and programs is the key function of program theory evaluation method. This essay aims to examine the theoretical aspects of program theory evaluation method, and also to enrich literature in this field. Therefore, key concepts, history, approaches, models and major problems pertaining to this field are explored in this paper.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Assessment
  • program evaluation
  • program theory
  • change theory
  • action theory
  • Logic Model

Brouselle, A., & Champagne, F. (2011). Program theory evaluation: Logic analysis. Evaluation and Program Planning, 34 (1), 69-78.

Chen, H. (1990). Theory driven evaluation. California: Sage Publications.

Chen, H. (2005). Practical program evaluation: Assessing and improving planning, implementation and effectiveness. California: Sage Publications.

Cojocaru, S. (2009). Clarifying the theory-based evaluation. Revista de Cercetare si interventie social, 26(3), 76-86.

Cook, T. (2000). The false choice between theory-based evaluation and experimentation. New Directions for Evaluation, 87(3), 27-34.

Greene, J. (1994). Qualitative program evaluation; practice and promise.In N. K. Dentin & Y. S. Lincoln (Eds.). The handbook of qualitative research. California: Sage Publications, 530-544.

Monroe, M., Fleming, L., Bowman, R., Zimmer, J., Marcinkowski, T., Washburn, J., & Mitchell, N. (2005). Evaluators as educators: Articulating program theory and building evaluation capacity. New Directions for Evaluation, 108(4), 57-71.

Patton, M. (2008). Utilization-focused evaluation. California: Sage.

Funnell, S., & Rogers, P. (2011). Purposeful program theory: Effective use of theories of change and logic models. San Francisco: Jossey-Bass.

Rogers, P. (2007). Theory based evaluation: reflections ten years on. New Directions for Evaluation, 114(2), 63-81.

Rogers, P., Petrosino, A., Huebner, T., & Hacsi, T. (2000). Program theory evaluation: Practice, promise and problems. New Directions for Evaluation, 87(3), 5-13.

Rossi, P., Freeman, H., & Lipsey, M. (1999). Evaluation: A systematic approach. London: Sage Publications.

Shadish, W., Cook, T., & Leviton, L. (1991). Foundatuins of program evaluation; theories of practice. London: Sage Publications.

Stufflebeam, D. (2001). Evaluation models. New Directions for Evaluation. 89(1), 7-98.

Stufflebeam D., & Shinkfield, A. (2007). Evaluation; theory, models & applications. San Francisco: Jossey-bass.

Weiss, C. (1997). Theory based evaluation: Past, present & future. New Directions for Evaluation. 76(4), 41-55.

Weiss, C. (2000). Which links in which theories shall we evaluate? New Directions for Evaluation. 87(3), 35-45.