شخصیت ماکیاولیستی مدیران؛ سبک رهبری تحول‌آفرین و خدمتگزار و مقاومت کارکنان در برابر تغییر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

10.22034/jipas.2019.196548.1042

چکیده

این پژوهش به بررسی پدیدة مقاومت کارکنان در برابر تغییر از منظر نظریة شخصیت و سبک رهبری می­پردازد و هدف آن، مطالعة تأثیر سبک­های رهبری تحول­آفرین و خدمتگزار بر مقاومت کارکنان در برابر تغییر و نیز بررسی نقش تعدیل­گر شخصیت ماکیاولیستی مدیران در این رابطه است. داده­های مربوط به این متغیرها از طریق پرسشنامه­های استاندارد و از نمونة متعلق به جامعة آماری کارکنان و مدیران سازمان‌های دولتی در شهر اهواز، با روش نمونه­گیری غیراحتمالی داوطلبانه گردآوری شده است. روایی پرسشنامه از طریق ارزیابی و اظهارنظر متخصصان و اساتید و پایایی آن، با محاسبۀ ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. برای تحلیل داده­ها و آزمون فرضیه­های پژوهش از تحلیل همبستگی و مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شده است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده­ها نشان داد که سبک رهبری تحول­آفرین بر مقاومت کارکنان در برابر تغییر، تأثیر معکوس و معنادار داشته؛ درحالی­که این تأثیر در سبک رهبری خدمتگزار معکوس ولی غیرمعنادار مشاهده شد. همچنین، نتایج نشان داد شخصیت ماکیاولیستی مدیران، تأثیر معکوس سبک تحول­گرا و خدمتگزار بر مقاومت در برابر تغییر را تقویت می‌کند. در نتیجه، تأثیر سبک رهبری خدمتگزار بر مقاومت در برابر تغییر تحت تأثیر شخصیت ماکیاولی مدیر به سمت معکوس معنادار تغییر یافته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Machiavellian Personality of Managers; Transformational and Servant Leadership Style and Resistance to Change

نویسنده [English]

  • Sara Mohammadi
Assistant Professor, Department of Management, Economics and Social Sciences Faculty, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

This study examines the phenomenon of resistance to change from the perspective of personality theory and leadership style and its purpose is to investigate the impact of transformational and servant leadership styles on employees' resistance to change. It, as well, examines the moderating role of managers' Machiavellian personality in this relationship. The data related to these variables were collected through standard questionnaires from the sample of the statistical population of employees and managers of public organizations in Ahvaz by voluntary non-probability sampling method. The validity of the questionnaire was confirmed by the evaluation and comments of experts and professors, and its reliability was confirmed by calculating Cronbach's alpha coefficient. Correlation analysis and structural equation modeling were used to analyze the data and test the research hypotheses. The results of data analysis show that transformational leadership style has a significant negative effect on employees' resistance to change, whereas this effect is negative but non-significant in servant leadership style. Moreover, the results show that the machiavellian personality of managers strengthens the negative impact of transformational and servant style on resistance to change. So, the effect of servant leadership style on resistance to change has been negatively influenced by manager Machiavelli's personality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Transformational Leadership
  • Servant leadership
  • Machiavellian Personality
  • Resistance to change
آذر، عادل، غلامزاده، رسول، قنواتی، مهدی (1391). مدل‌سازی مسیری ـساختاری در مدیریت: کاربرد نرم‌افزار  SmartPLS. تهران: نگاه دانش.

ابراهیم­پور، حبیب، خلیلی، حسن، اصغری نیاری، یعسوب (1393). تحلیل نقش رهبری خدمتگزار در کارآفرینی سازمانی. پژوهشهای مدیریت عمومی، سال 7، شمارة 26، 44-27.

اسماعیل‌لو، سجاد، خان­محمدی، هادی (1387). سبک رهبری خدمتگزار. ماهنامه تدبیر، دوره 19، شماره 193، 19-17.

امیری، سهراب، یعقوبی، ابوالقاسم، قره­ویسی، سمیرا (1394). بررسی روابط هوش هیجانی، سیستم­های فعال‌سازی رفتاری، و بازداری رفتاری با صفات سه­گانه تاریک (ماکیاولیسم، خودشیفته و سایکوپات). شخصیت و تفاوت­های فردی، سال 4، شمارة 10، 158-137.

بلوچی، حسین، رستگار، عباس­علی (1394). مدل­یابی ساختاری- تفسیری از عوامل مؤثر بر بدبینی سازمانی. مدیریت سازمان­های دولتی. سال 3، شمارة 3، 83-66.

حسن­پور، اکبر، عباسی، طیبه، نوروزی، مجتبی (1390). بررسی نقش رهبری تحول­آفرین در توانمندسازی کارکنان. پژوهش­های مدیریت در ایران، سال 15، شمارة 1، 180-159.

حضرتی، محمود، قلی پور، آرین (1388) . تبیین ابزار سنجش رهبری خدمتگزار در سازمان­های دولتی ایران. پژوهش­های مدیریت عمومی، سال 2، شمارة 3، 27-5.

خائف­الهی، احمدعلی، نوروزی، محمدتقی، دانائی­فرد، حسن (1388). تبیین الگوی اثربخشی سازمان­های دولتی ایران بر اساس رهبری خدمتگزار. پژوهش‌های مدیریت در ایران، سال 13، شمارة 2، 91-65.

دانائی­فرد، حسن (1396). چالش­های مدیریت دولتی در ایران (چاپ 11). تهران: سمت.

دانائی­فرد، حسن، الوانی، سیدمهدی، آذر، عادل (1396). روش­شناسی پژوهش کمی در مدیریت: رویکردی جامع. تهران: صفار.

داوری، علی، رضازاده، آرش (1392). مد‌ل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS. تهران: جهاد دانشگاهی.

دلاور، علی (1398). مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. تهران: رشد.

دوستار، محمد، ممبینی، یعقوب، گودرزی، مهشید (1395). بررسی تأثیر رهبری تحول‌آفرین بر تغییرات سازمانی با تأکید بر نقش میانجی هوش سیاسی. مدیریت سازمان­های دولتی، سال 4، شمارة 3، 104-85.

دیانتی، ربابه، شفیع­پور، سیده ­فاطمه، زارع زیدی، علیرضا، باقرزاده، محمدرضا (1397). رفتار ماکیاول­گرایانه مدیران و سنجش اثرات آن بر سکوت سازمانی کارکنان. رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، دورة 2، شمارة 4، 133-124.

رحیمیان، حمید، طاهری، مرتضی، ویسی، روناک (1394). نقش رهبری تحولی در آمادگی کارکنان برای تغییر در مدارس ابتدایی. پژوهش­های رهبری و مدیریت آموزشی، سال 2، شمارة 6، 95-83.

سعدی، مریم، حیدری، روح الله،رستمی، ساسان (1392). تعیین رابطة رهبری تحول­آفرین مدیران و پذیرش تغییر کارکنان دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه شیراز. دومین همایش ملی علوم مدیریت نوین. 14شهریور، ایران، گلستان.

شیری، ‌اردشیر، ‌خلدشرفی، ‌صبریه، ‌دهقانی سلطانی، ‌مهدی، ‌‌یاسینی، ‌علی (1394). بررسی ‌ارتباط ‌بین ‌خودشیفتگی مدیران ‌و ‌رفتارهای ‌منافقانه ‌با ‌نقش‌ میانجی‌گری‌ رفتار ‌ماکیاولی­گرایانه ‌مدیران ‌در ‌سازمان‌های ‌دولتی‌ شهر‌ کرمانشاه. مدیریت سازمان‌های دولتی، سال 3، شمارة 11، 114-97.

طاهری، یاسین. مجمدی، جیران. جعفری­نیا، سعید (1393).بررسی رابطة رهبری تحول­آفرین و رفتار شهروندی سازمانی، با توجه به نقش مداخله­گر توانمندسازی کارکنان، مدیریت دولتی، دورة 6، شمارة 4، 789-769.

فرازجا، مهدی، خادمی، محسن (1390). بررسی رابطه بین سبک­های رهبری تحول­آفرین و تعامل­گرا و نگرش به تغییر سازمانی. نوآوری‌های مدیریت آموزشی (اندیشه­های تازه در علوم تربیتی). سال 6، شمارة 4، 69-49.

فرقان­دوست حقیقی، کامبیز، بنی­مهد، بهمن، ولی­لر، حیدر (1393). بررسی تطبیقی ماکیاولیسم میان حسابداران، حسابرسان، پزشکان و مهندسان. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، سال 6، شمارة 23، 54-41.

فرهنگی، علی­اکبر (1397). ارتباطات انسانی. تهران: رسا.

کاملی، محمدجواد، بختیاری­اصل، طیبه. لطفی آرباطان، ابوالفضل، پورفرج، اکبر (1392). بررسی الگوهای رفتاری کارکنان در مقابل تغییر. مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، سال 22، شمارة 70، 133-103.

کنعانی‌کاشانی، ‌علی (1395). ارائه ‌الگوی‌ مناسب‌ در ‌بررسی ‌روابط‌ بین ‌علاقه ‌به ‌پول، ‌ماکیاولیسم ‌و ‌رفتار  غیراخلاقی ‌کارکنان (مورد مطالعه: ‌شرکت‌ ارتباطات ‌الکترونیک). ‌دومین کنفرانس بین المللی رویکردهای نوین در علوم انسانی، تیر 1395، ‌ایران: ‌تهران.

گل­پرور، محسن (1394). رابطة ایده­آل­گرایی، نسبیت­گرایی، ماکیاولیسم و ارزش­های فرهنگی با رفتارهای غیراخلاقی. جامعه­پژوهی فرهنگی، سال 6، شمارة 2، 124-111.

عبدی­پور، کامران،زردشتیان، شیرین،عباسی، همایون، فرزی، حامد (1392). رابطة سبک رهبری خدمتگزار با خلاقیت فردی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان لرستان. پژوهش­های معاصر در مدیریت ورزشی، سال 3، شمارة 6، 37-29.

مورهد، گرگوری،گریفین، ریگی (1396). رفتار سازمانی. ترجمة سیدمهدی الوانی و غلامرضا معمارزاده. تهران: مروارید.

هادوی­نژاد، مصطفی، خایف­الهی، احمدعلی، علیزاده­ثانی، محسن (1388). سیاست‌پیشگی مدیران، ادراک سیاسی کارکنان و مقاومت در برابر تغییر. فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال 4، شمارة 16، 137-119.

هادوی­نژاد، مصطفی، عبادی، فاطمه (1393). نفاق مدیریت ارشد و مقاومت کارکنان در برابر تغییر: نقش میانجی اعتماد به مدیریت ارشد سازمان. پژوهشنامه مدیریت تحول، سال 6، شمارة 12، 71-49.