شخصیت ماکیاولیستی مدیران؛ سبک رهبری تحول‌آفرین و خدمتگزار و مقاومت کارکنان در برابر تغییر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

10.22034/jipas.2019.196548.1042

چکیده

این پژوهش به بررسی پدیدة مقاومت کارکنان در برابر تغییر از منظر نظریة شخصیت و سبک رهبری می­پردازد و هدف آن، مطالعة تأثیر سبک­های رهبری تحول­آفرین و خدمتگزار بر مقاومت کارکنان در برابر تغییر و نیز بررسی نقش تعدیل­گر شخصیت ماکیاولیستی مدیران در این رابطه است. داده­های مربوط به این متغیرها از طریق پرسشنامه­های استاندارد و از نمونة متعلق به جامعة آماری کارکنان و مدیران سازمان‌های دولتی در شهر اهواز، با روش نمونه­گیری غیراحتمالی داوطلبانه گردآوری شده است. روایی پرسشنامه از طریق ارزیابی و اظهارنظر متخصصان و اساتید و پایایی آن، با محاسبۀ ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. برای تحلیل داده­ها و آزمون فرضیه­های پژوهش از تحلیل همبستگی و مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شده است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده­ها نشان داد که سبک رهبری تحول­آفرین بر مقاومت کارکنان در برابر تغییر، تأثیر معکوس و معنادار داشته؛ درحالی­که این تأثیر در سبک رهبری خدمتگزار معکوس ولی غیرمعنادار مشاهده شد. همچنین، نتایج نشان داد شخصیت ماکیاولیستی مدیران، تأثیر معکوس سبک تحول­گرا و خدمتگزار بر مقاومت در برابر تغییر را تقویت می‌کند. در نتیجه، تأثیر سبک رهبری خدمتگزار بر مقاومت در برابر تغییر تحت تأثیر شخصیت ماکیاولی مدیر به سمت معکوس معنادار تغییر یافته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Machiavellian Personality of Managers; Transformational and Servant Leadership Style and Resistance to Change

نویسنده [English]

  • Sara Mohammadi
Assistant Professor, Department of Management, Economics and Social Sciences Faculty, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

This study examines the phenomenon of resistance to change from the perspective of personality theory and leadership style and its purpose is to investigate the impact of transformational and servant leadership styles on employees' resistance to change. It, as well, examines the moderating role of managers' Machiavellian personality in this relationship. The data related to these variables were collected through standard questionnaires from the sample of the statistical population of employees and managers of public organizations in Ahvaz by voluntary non-probability sampling method. The validity of the questionnaire was confirmed by the evaluation and comments of experts and professors, and its reliability was confirmed by calculating Cronbach's alpha coefficient. Correlation analysis and structural equation modeling were used to analyze the data and test the research hypotheses. The results of data analysis show that transformational leadership style has a significant negative effect on employees' resistance to change, whereas this effect is negative but non-significant in servant leadership style. Moreover, the results show that the machiavellian personality of managers strengthens the negative impact of transformational and servant style on resistance to change. So, the effect of servant leadership style on resistance to change has been negatively influenced by manager Machiavelli's personality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Transformational Leadership
  • Servant leadership
  • Machiavellian Personality
  • Resistance to change
آذر، عادل، غلامزاده، رسول، قنواتی، مهدی (1391). مدل‌سازی مسیری ـساختاری در مدیریت: کاربرد نرم‌افزار  SmartPLS. تهران: نگاه دانش.
ابراهیم­پور، حبیب، خلیلی، حسن، اصغری نیاری، یعسوب (1393). تحلیل نقش رهبری خدمتگزار در کارآفرینی سازمانی. پژوهشهای مدیریت عمومی، سال 7، شمارة 26، 44-27.
اسماعیل‌لو، سجاد، خان­محمدی، هادی (1387). سبک رهبری خدمتگزار. ماهنامه تدبیر، دوره 19، شماره 193، 19-17.
امیری، سهراب، یعقوبی، ابوالقاسم، قره­ویسی، سمیرا (1394). بررسی روابط هوش هیجانی، سیستم­های فعال‌سازی رفتاری، و بازداری رفتاری با صفات سه­گانه تاریک (ماکیاولیسم، خودشیفته و سایکوپات). شخصیت و تفاوت­های فردی، سال 4، شمارة 10، 158-137.
بلوچی، حسین، رستگار، عباس­علی (1394). مدل­یابی ساختاری- تفسیری از عوامل مؤثر بر بدبینی سازمانی. مدیریت سازمان­های دولتی. سال 3، شمارة 3، 83-66.
حسن­پور، اکبر، عباسی، طیبه، نوروزی، مجتبی (1390). بررسی نقش رهبری تحول­آفرین در توانمندسازی کارکنان. پژوهش­های مدیریت در ایران، سال 15، شمارة 1، 180-159.
حضرتی، محمود، قلی پور، آرین (1388) . تبیین ابزار سنجش رهبری خدمتگزار در سازمان­های دولتی ایران. پژوهش­های مدیریت عمومی، سال 2، شمارة 3، 27-5.
خائف­الهی، احمدعلی، نوروزی، محمدتقی، دانائی­فرد، حسن (1388). تبیین الگوی اثربخشی سازمان­های دولتی ایران بر اساس رهبری خدمتگزار. پژوهش‌های مدیریت در ایران، سال 13، شمارة 2، 91-65.
دانائی­فرد، حسن (1396). چالش­های مدیریت دولتی در ایران (چاپ 11). تهران: سمت.
دانائی­فرد، حسن، الوانی، سیدمهدی، آذر، عادل (1396). روش­شناسی پژوهش کمی در مدیریت: رویکردی جامع. تهران: صفار.
داوری، علی، رضازاده، آرش (1392). مد‌ل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS. تهران: جهاد دانشگاهی.
دلاور، علی (1398). مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. تهران: رشد.
دوستار، محمد، ممبینی، یعقوب، گودرزی، مهشید (1395). بررسی تأثیر رهبری تحول‌آفرین بر تغییرات سازمانی با تأکید بر نقش میانجی هوش سیاسی. مدیریت سازمان­های دولتی، سال 4، شمارة 3، 104-85.
دیانتی، ربابه، شفیع­پور، سیده ­فاطمه، زارع زیدی، علیرضا، باقرزاده، محمدرضا (1397). رفتار ماکیاول­گرایانه مدیران و سنجش اثرات آن بر سکوت سازمانی کارکنان. رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، دورة 2، شمارة 4، 133-124.
رحیمیان، حمید، طاهری، مرتضی، ویسی، روناک (1394). نقش رهبری تحولی در آمادگی کارکنان برای تغییر در مدارس ابتدایی. پژوهش­های رهبری و مدیریت آموزشی، سال 2، شمارة 6، 95-83.
سعدی، مریم، حیدری، روح الله،رستمی، ساسان (1392). تعیین رابطة رهبری تحول­آفرین مدیران و پذیرش تغییر کارکنان دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه شیراز. دومین همایش ملی علوم مدیریت نوین. 14شهریور، ایران، گلستان.
شیری، ‌اردشیر، ‌خلدشرفی، ‌صبریه، ‌دهقانی سلطانی، ‌مهدی، ‌‌یاسینی، ‌علی (1394). بررسی ‌ارتباط ‌بین ‌خودشیفتگی مدیران ‌و ‌رفتارهای ‌منافقانه ‌با ‌نقش‌ میانجی‌گری‌ رفتار ‌ماکیاولی­گرایانه ‌مدیران ‌در ‌سازمان‌های ‌دولتی‌ شهر‌ کرمانشاه. مدیریت سازمان‌های دولتی، سال 3، شمارة 11، 114-97.
طاهری، یاسین. مجمدی، جیران. جعفری­نیا، سعید (1393).بررسی رابطة رهبری تحول­آفرین و رفتار شهروندی سازمانی، با توجه به نقش مداخله­گر توانمندسازی کارکنان، مدیریت دولتی، دورة 6، شمارة 4، 789-769.
فرازجا، مهدی، خادمی، محسن (1390). بررسی رابطه بین سبک­های رهبری تحول­آفرین و تعامل­گرا و نگرش به تغییر سازمانی. نوآوری‌های مدیریت آموزشی (اندیشه­های تازه در علوم تربیتی). سال 6، شمارة 4، 69-49.
فرقان­دوست حقیقی، کامبیز، بنی­مهد، بهمن، ولی­لر، حیدر (1393). بررسی تطبیقی ماکیاولیسم میان حسابداران، حسابرسان، پزشکان و مهندسان. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، سال 6، شمارة 23، 54-41.
فرهنگی، علی­اکبر (1397). ارتباطات انسانی. تهران: رسا.
کاملی، محمدجواد، بختیاری­اصل، طیبه. لطفی آرباطان، ابوالفضل، پورفرج، اکبر (1392). بررسی الگوهای رفتاری کارکنان در مقابل تغییر. مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، سال 22، شمارة 70، 133-103.
کنعانی‌کاشانی، ‌علی (1395). ارائه ‌الگوی‌ مناسب‌ در ‌بررسی ‌روابط‌ بین ‌علاقه ‌به ‌پول، ‌ماکیاولیسم ‌و ‌رفتار  غیراخلاقی ‌کارکنان (مورد مطالعه: ‌شرکت‌ ارتباطات ‌الکترونیک). ‌دومین کنفرانس بین المللی رویکردهای نوین در علوم انسانی، تیر 1395، ‌ایران: ‌تهران.
گل­پرور، محسن (1394). رابطة ایده­آل­گرایی، نسبیت­گرایی، ماکیاولیسم و ارزش­های فرهنگی با رفتارهای غیراخلاقی. جامعه­پژوهی فرهنگی، سال 6، شمارة 2، 124-111.
عبدی­پور، کامران،زردشتیان، شیرین،عباسی، همایون، فرزی، حامد (1392). رابطة سبک رهبری خدمتگزار با خلاقیت فردی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان لرستان. پژوهش­های معاصر در مدیریت ورزشی، سال 3، شمارة 6، 37-29.
مورهد، گرگوری،گریفین، ریگی (1396). رفتار سازمانی. ترجمة سیدمهدی الوانی و غلامرضا معمارزاده. تهران: مروارید.
هادوی­نژاد، مصطفی، خایف­الهی، احمدعلی، علیزاده­ثانی، محسن (1388). سیاست‌پیشگی مدیران، ادراک سیاسی کارکنان و مقاومت در برابر تغییر. فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال 4، شمارة 16، 137-119.
هادوی­نژاد، مصطفی، عبادی، فاطمه (1393). نفاق مدیریت ارشد و مقاومت کارکنان در برابر تغییر: نقش میانجی اعتماد به مدیریت ارشد سازمان. پژوهشنامه مدیریت تحول، سال 6، شمارة 12، 71-49.
Abell, L., Brewer, G., Qualter, P., Austin, E. (2016). Machiavellianism, Emotional Manipulation, and Friendship Functions In Women's Friendships. Personality and Individual Differences. 1(88), 108-113.
Aftab Uddin, M. Fan, L. & Kumar Das, A. (2017). A Study of The Impact of Transformational Leadership, Organizational Learning, and Knowledge Management on Organizational Innovation. Management Dynamics, 16(2), 42-55.
Ali, F., & Chamorro-Premuzic T. (2010). The Dark Side of Love and Life Satisfaction: Associations With Intimate Relationships, Psychopathy and Machiavellianism. Personality and Individual Differences, 48(2), 228-233.
Amjad, A., & Rehman, M. (2018). Resistance To Change In Public Organization: Reasons and How To Overcome It. European Journal of Business Science and Technology, 4(1), 56-68.‏
Bass, B. M., & Avolio, B. J. (2000). MLQ, Multifactor Leadership Questionnaire Sampler Set: Technical Report, Leader Form, Rater Form, and Scoring Key for MLQ Form 5x-Short) 2nd Ed(. Mind Garden, CA.‏
Belschak, F. D., Muhammad, R. S., & Den Hartog, D. N. (2018). Birds of A Feather Can Butt Heads: When Machiavellian Employees Work With Machiavellian Leaders. Journal of Business Ethics, 151(3), 613-626.
Bommer, W. H., Rich, G. A., & Rubin, R. S. (2005). Changing Attitudes About Change: Longitudinal Effects of Transformational Leader Behavior On Employee Cynicism About Organizational Change. Journal of Organizational Behavior, 26(7), 733-753.
Burnes, B., & By, R. T. (2012). Leadership and Change: The Case for Greater Ethical Clarity. Journal of Business Ethics, 108(2), 239-252.‏
Buckels, E. E., Jones, D. N., & Paulhus, D. L. (2013). Behavioral Confirmation Of Everyday Sadism. Psychological Science, 24(11), 2201-2209.‏
Çetin, M., Karabay, M. E., & Efe, M. N. (2012). The Effects of Leadership Styles and The Communication Competency of Bank Managers On The Employee's Job Satisfaction: The Case of Turkish Banks. Procedia-Social and Behavioral Sciences, (58), 227-235.
Chan, S., & Mak, W. M. (2014). The Impact of Servant Leadership and Subordinates' Organizational Tenure On Trust In Leader  and Attitudes. Personnel Review, 43(2), 272-287.
Choudhary, A. I., Akhtar, S. A., & Zaheer, A. (2013). Impact of Transformational and Servant Leadership On Organizational Performance: A Comparative Analysis. Journal of Business Ethics, 116(2), 433-440.‏
Christie R, Geis FL. (1970). Studies In Machiavellianism. New York, NY: Academic Press.
Djurdjevic, E. Rosen, C. Conroy, S. Rawski, S.L. & Sosna, K.U., (2019). The Influence of Political Climate On Job Pursuit Intentions and The Moderating Effect of Machiavellianism, International Journal of Selection and Assesment, 27(2), 180-192.
Do, B. R., & Dadvari, A. (2017). The Influence of The Dark Triad On The Relationship Between Entrepreneurial Attitude Orientation and Entrepreneurial Intention: A Study Among Students In Taiwan University. Asia Pacific Management Review, 22(4), 185–191.
Egan, V., Hughes, N., & Palmer, E. J. (2015). Moral Disengagement, The Dark Triad and Unethical Consumer Attitudes. Personality and Individual Differences, 76(3), 128-137.
Engelen, A. Schmidt, S., Strenger, L., & Brettel, M. (2014). Top Management's Transformational Leader Behaviors and Innovation Orientation: A Cross-Cultural Perspective In Eight Countries. Journal of International Management,20(2), 124-136.
Folger, R. & Skarlicki, D. P. (1999). Unfairness and Resistance To Change: Hardship As Mistreatment, Journal of Organizational Change Management, 12(1), 35-50.
Graham, J.W. (1991), Servant Leadership In Organizations: Inspirational and Moral, The Leadership Quarterly, 2(2), 105-119.
Grama, B., & Todericiu, R. (2016). Change, Resistance To Change and Organizational Cynicism. Studies In Business and Economics, 11(3), 47-54.‏
Gürer, A., & Çiftçi, G.E. (2018). The Relation Between Machiavellianism, Organizational Commitment and Ethical Leadership: A Field Research On Academicians In Turkey. Journal of Business Research -Turk, 10(2), 570-597.
Ijaz, S., & Vitalis, A. (2011). Resistance To Organizational Change: Putting The Jigsaw Together. International Review of Business Research Papers, 7(3), 112-121.
Iyayi, O., & Kadiri, A. P. (2019). Career Management In Nigerian Public Sector Organizations: The Case for Machiavellian Intelligence. Mautech International Journal of Management and Entrepreneurship, 1(1), 56-67.
Jonason, P. K., Webster, G. D., Schmitt, D. P., Li, N. P., and Crysel, L. (2013). The Antihero In Popular Culture: Life History Theory and The Dark Triad Personality Traits. Review of General Psychology. 16(2), 192–199.
Judge, T.A., Piccolo, R.F., & Kosalka, T. (2009). The Bright and Dark Sides of Leader Traits: A Review and Theoretical Extension of The Leader Trait Paradigm. The Leadership Quarterly, 20(6), 855-877.
Judge, T.A., Piccolo, R.F. (2004). Transformational and Transactional Leadership: A Meta-Analytic Test Of Their Relative Validity. Journal of Applied Psychology, 89(5), 755–768.
Klotz, A. C., & Neubaum, D. O. (2016). Article Commentary: Research on The Dark Side of Personality Traits In Entrepreneurship: Observations From An Organizational Behavior Perspective. Entrepreneurship Theory and Practice, 40(1), 7-17.‏
Kool, M., & Van Dierendonck, D. (2012). Servant Leadership and Commitment To Change, The Mediating Role of Justice and Optimism. Journal of Organizational Change Management, 25(3), 422-433.
Lee, J. E.; Almanza, B. A.; Jang, S.; Nelson, D. C., & Ghiselli, R. F. (2013). Does Transformational Leadership Style Influence Employees’ Attitudes Toward Food Safety Practices? International Journal of Hospitality Management, 1(33), 282-293.
Lowder, B. Tim, (2009). The Best Leadership Model For Organizational Change Management: Transformational Verses Servant Leadership (June 14, 2009). Electronic Copy                                          Available At: Http://Ssrn.Com/Abstract=1418796 Or Http://Dx.Doi.Org/10.2139/Ssrn.1418796
Matteson, J. A., & Irving, J. A. (2006). Servant Versus Self-Sacrificial Leadership: A Behavioral Comparison of Two Follow-Oriented Leadership Theories. International Journal of Leadership Studies, 2(1), 36-51.
Maurer, R., (1996), Using Resistance To Build Support for Change, The Journal for Quality and Participation, 19(3), 56-66.
Mccarthy, D. J.; Puffer, S. M.; May, R. C.; Ledgerwood, D. E., & Stewart Jr, W. H. (2008). The Legacy of Transactional Leadership. Organizational Dynamics, 37(3), 221-235.‏
Mcguire, D., & Hutchings, K. (2006). A Machiavellian Analysis of Organisational Change, Journal of Organizational Change Management, 19(2), 192- 211.
Mirkovic, D., & Bianchi, R. (2019). An Exploratory Study of The Link Between Machiavellianism and Burnout. Personality and Individual Differences, 1(148), 27-31.
Mohammadi, J., Nadaf, M., & Safarian, S., (2017). Explaining The Effect of Organizational Trust and Organizational Health On Resistance To Change In The Government Employees By Considering The Mediated Role of Organizational Commitment (The Case: Municipality of Ahvaz), Journal of Public Administration, 9(1), 85-106.
Nart, S.; Yaprak, B.; Yildirim, Y.T., & Sarihan, A.Y. (2018). The Relationship of Diversity Management and Servant Leadership With Organizational Identification and Creativity In Multinational Enterprises. Finans Politik & Ekonomik Uromlar, 55(637), 31-48.
Noruzy, A.; Dalfard, V. M.; Azhdari, B.; Nazari-Shirkouhi, S., & Rezazadeh, A. (2013). Relations Between Transformational Leadership, Organizational Learning, Knowledge Management, Organizational Innovation, and Organizational Performance: An Empirical Investigation of Manufacturing Firms. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 64(5-8), 1073-1085.
Oreg, S., & Berson, Y. (2011). Leadership and Employees’ Reactions To Change: The Role Of Leaders’ Personal Attributes and Transformational Leadership Style. Personnel Psychology, 64(3), 627-659.
Oreg, S. (2006). Personality, Context, and Resistance To Organizational Change. European Journal of Work and Organizational Psychology, 15(1), 73-101.
Parris, D. L., & Peachey, J. W., (2013). A Systematic Literature Review of Servant Leadership Theory In Organizational Contexts. Journal of Business Ethics, 13(3), 377-393.
Parolini, J., Patterson, K., & Winston, B. (2009). Distinguishing Between Transformational and Servant Leadership. Leadership & Organization Development Journal, 30(3), 274-291.‏
Patterson, K. (2003). Servant Leadership: A Theorical Model. Unpublished Doctoral Dissertation. Regent University: Virginia.
Piderit, S.K. (2000). Rethinking Resistance and Recognizing Ambivalence: A Multidimensional View of Attitudes Toward an Organizational Change. Academy of Management Review, 25(4), 783-794.
Rehman, U., Shahnawaz, M., & Imran, M. (2017). Machiavellianism and Task Oriented Leadership: Testing Job Autonomy As A Trait Activator. Türk Psikoloji Dergisi [Turkish Journalof Psychology, 32(78), 24-30.
Ricciardi, M. R., Widh, J., Barbieri, B., Amato, C., & Archer, T. (2018). Dark Triad, Locus of Control and Affective Status Among Individuals With An Entrepreneurial Intent. Journal Of Entrepreneurship Education, 21(1), 1-18.‏
Sardžoska, E.G., & Tang, T. L.P. (2012). Work-Related Behavioral Intentions In Macedonia: Coping Strategies, Work Environment, Love of Money, Job Satisfaction, and Demographic Variables. Journal of Business Ethics, 108(3), 373-391.
Schneider, S.K., & George, W.M. (2011). Servant Leadership Versus Transformational Leadership In Voluntary Service Organizations. Leadership & Organization Development Journal, 32(1), 60-77.‏
Sesen, H. (2013). Personality or Environment? A Comprehensive Study on The Entrepreneurial Intentions of University Students. Education Training, 55(7), 624–640.
Simic, I. (1998). Transformational Leadership, The Key To Successful Management of Transformational Organizational Changes. The Scientific Journal Series: Economics and Organization, 1(6), 49-55.
Smith, B.N., Montagno, R.V., and Kuzmenko, T.N. (2004), Transformational and Servant Leadership: Content and Contextual Comparison. Journal of Leadership and Organizational Studies, 10(4), 80-91.
Spears, L.C. (1998). Insights On Leadership: Service, Stewardship, Spirit, and Servant Leadership, Wiley, New York, NY.
Stone, A. G., Russell, R. F., & Patterson, K. (2004). Transformational Versus Servant Leadership: A Difference In Leader Focus. Leadership & OrganizationDevelopment Journal, 25(4), 349-361.
Stramba, L. (2003). Servant Leadership Practices. The Community College Enterprise, 9(2), 103-113.
Strebel, P. (1994), Choosing The Right Change Path, California Management Review, 6(2), 29-51.
Sun, L. Y., Zhang, Z. J., & Xiong C. Z. (2012). Empowerment and Creativity: A Cross-Level Investigation. The Leadership Quarterly, 23(1), 55–65.
Van Dierendonck, D. (2011). Servant Leadership: A Review and Synthesis. Journal of Management, 37(4), 1228-1261.
Waddell, D., & Sohal, A. S. (1998). Resistance: A Constructive Tool for Change Management. Management Decision, 36(8), 543-548.
Wu, W., Wang, H., Zheng, C., & Wu, Y. J. (2019). Effect of Narcissism, Psychopathy and Machiavellianism on Entrepreneurial Intention-The Mediating of Entrepreneurial Self-Efficacy. Frontiers In Psychology, (10), 360-373.
Zettler, I., & Solga, M. (2013). Not Enough of A ‘Dark’ Trait? Linking Machiavellianism To Job Performance. European Journal of Personality, 27(6), 545–554.
Zheng, W., Wu, Y-C. J., Chen, X., and Lin, S-J. (2017). Why Do Employees Have Counterproductive Work Behavior? The Role of Founder’s Machiavellianism and The Corporate Culture In China. Management Decision. 55(3), 563–578.
Zin, S.M., Ahmad, N., Ngah, N.E.; Ismail, R.; Abdullah, I.H., & Ibrahim, N. (2011). Effects of Machiavellianism on Ingratiation In Organizational Settings. Canadian Social Science, 7(2), 183-190.