مطالعات مدیریت دولتی ایران

مطالعات مدیریت دولتی ایران

شناسایی و اولویت‌بندی علل ناکارآمدی ارزشیابی عملکرد کارکنان در نظام اداری ایران با تأکید بر قانون مدیریت خدمات کشوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه رفتار سازمانی و منابع انسانی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
3 استادیار گروه علوم تصمیم و سیستم‌های پیچیده، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
10.22034/jipas.2026.574300.1893
چکیده
ارزشیابی عملکرد کارکنان از ابزارهای اصلی ارتقای بهره‌وری نظام اداری و بهبود خدمات عمومی است. با وجود تأکید قانون مدیریت خدمات کشوری بر استقرار این نظام، شواهد حاکی از ناکارآمدی آن در دستگاه‌های اجرایی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل ناکارآمدی ارزشیابی عملکرد کارکنان در بخش دولتی ایران انجام شد. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی اجرا گردید. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۶ نفر از خبرگان گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شد که به شناسایی ۱۵ عامل ناکارآمدی انجامید. در بخش کمی، برای تعیین اولویت عوامل از روش سازگاری کامل (FUCOM) استفاده شد و قضاوت‌های ۱۴ نفر از خبرگان با نرم‌افزار Lingo تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد پنج عامل اصلی ناکارآمدی عبارت‌اند از: 1. چسبندگی نتایج ارزشیابی به ارتقا، انتصاب، آموزش و تمدید قرارداد، 2. فرهنگ رودربایستی و ملاحظه‌کاری مدیریتی، 3. عدم تمایل واقعی مدیران به اجرای دقیق ارزشیابی، 4. گسست میان ارزشیابی کارکنان و ارزیابی عملکرد سازمان و 5. ناتوانی در ایجاد پیوند میان ارزشیابی و معیشت کارکنان. نتایج نشان می‌دهد ناکارآمدی این نظام بیش از آنکه ناشی از ضعف‌های فنی باشد، ریشه در عوامل نهادی، مدیریتی و انگیزشی دارد. بر این اساس، اصلاح نظام ارزشیابی مستلزم بازنگری در سازوکارهای اجرایی و انگیزشی آن است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Identification and Prioritization of Inefficiency Factors in Employee Performance Appraisal within Iran’s Administrative System Based on the Civil Service Management Act

نویسندگان English

mostafa heidari 1
mahdi rafiei 2
mahdi azizi 3
1 Department of Organizational Behavior and Human Resource Management, Faculty of Islamic Studies and Management, Imam Sadiq University (AS), Tehran, Iran
2 Department of Business Administration, Faculty of Islamic Studies and Management, Imam Sadiq University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Decision Sciences and Complex Systems, Faculty of Islamic Studies and Management, Imam Sadiq University, Tehran, Iran
چکیده English

Employee performance appraisal is a key instrument for improving administrative efficiency and public service quality. Despite legal requirements under Iran’s Civil Service Management Act, evidence indicates that the current appraisal system suffers from considerable inefficiencies. This study aims to identify and prioritize the factors contributing to the inefficiency of employee performance appraisal in Iran’s public sector. An exploratory sequential mixed-methods design was adopted. In the qualitative phase, data were collected through document analysis and semi-structured interviews with 16 experts and analyzed using thematic analysis, resulting in the identification of 15 inefficiency factors. In the quantitative phase, the Full Consistency Method (FUCOM) was applied to determine their relative importance. Judgments from 14 experts were analyzed using an optimization model in LINGO software. The findings indicate that the five most important factors are: (1) linkage of appraisal outcomes to promotion, appointment, training, and contract renewal, (2) managerial complacency and conservatism, (3) weak managerial commitment to implementation, (4) lack of integration between employee and organizational performance assessment, and (5) weak linkage between appraisal results and employee livelihood. The results suggest that appraisal inefficiency is rooted primarily in institutional, managerial, and motivational factors rather than technical deficiencies. The findings provide evidence for reforming performance appraisal mechanisms and improving their effectiveness in Iran’s public sector.

کلیدواژه‌ها English

Employee Performance Appraisal
Performance Management
Iran’s Administrative System
Thematic Analysis
FUCOM Method

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 20 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 18 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 11 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 20 شهریور 1405