مطالعات مدیریت دولتی ایران

مطالعات مدیریت دولتی ایران

شناسایی ابعاد نظام اداری سلامت محور مبتنی بر نظام سیاستی و تقنینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
نیلوفر مظفری 1
قاسمعلی جمالی 2
حسین جمور 3
1 پژوهشگر مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، دانشجوی دکتری مدیریت منابع انسانی، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران، ایران
2 دکتری مدیریت منابع انسانی، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 کاندیدای دکتری رشته مدیریت سیاست‌گذاری بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی تهران و پژوهشگر مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/jipas.2025.512193.1784
چکیده
هدف: نظام اداری به عنوان موتور محرکه توسعه ملی، نقشی حیاتی در اجرای سیاست‌های کلان و تحقق اهداف حکمرانی ایفا می‌کند. با این حال، شواهد نشان می‌دهد که علی‌رغم وجود قوانین متعدد و اسناد بالادستی غنی در ایران، چالش‌های جدی همچنان پابرجاست. مسئله اصلی پژوهش حاضر، وجود شکاف عمیق میان طراحی سیاست‌ها و اجرای واقعی آن‌ها در بدنه اجرایی کشور است. بسیاری از اصلاحات اداری به دلیل فقدان یک الگوی منسجم که ریشه در الزامات قانونی بومی داشته باشد، با شکست مواجه شده‌اند. از این‌رو، هدف اصلی این پژوهش، شناسایی، تبیین و استخراج مؤلفه‌های بنیادین یک نظام اداری سلامت‌محور با ابتنای مستقیم بر نظام سیاستی و تقنینی کشور است. این مطالعه تلاش دارد با عبور از الگوهای صرفاً نظری یا وارداتی، چارچوبی هنجاری و عملیاتی ارائه دهد که مستقیماً از متن قوانین جاری و اسناد کلان نظام استخراج شده و قابلیت اجرا و مطالبه‌گری قانونی داشته باشد.
روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی است. برای گردآوری و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل اسنادی کیفی استفاده شده است. جامعه آماری و منابع پژوهش شامل کلیه اسناد بالادستی، قوانین مادر و سیاست‌های کلی مرتبط با نظام اداری و مبارزه با فساد در جمهوری اسلامی ایران است. مهم‌ترین اسناد مورد بررسی شامل «قانون اساسی»، «سند چشم‌انداز ۱۴۰۴»، «سیاست‌های کلی نظام اداری»، «سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی»، «فرمان هشت‌ماده‌ای مقام معظم رهبری»، «قانون مدیریت خدمات کشوری»، «قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد»، «قانون شفافیت قوای سه‌گانه»، «برنامه هفتم پیشرفت» و آیین‌نامه‌های اجرایی مرتبط با تخلفات اداری و ارتقای اخلاق حرفه‌ای بوده است. در این فرآیند، متون قانونی به‌دقت مطالعه و مضامین مرتبط با سلامت اداری کدگذاری و دسته‌بندی شدند تا الگوی جامع نهایی شکل گیرد.
یافته‌ها: یافته‌های حاصل از تحلیل عمیق اسناد بالادستی نشان داد که دستیابی به سلامت نظام اداری در گرو توجه هم‌زمان و متوازن به ۱۰ محور اسـاسی (بُعد کلان) و ۳۱ زیرمؤلفه است. این ده محـور عبـارت‌اند از: 
۱. بسترسازی: ایجاد زیرساخت‌های الکترونیک، پایگاه‌های داده یکپارچه (مانند سامانه مؤدیان) و هوشمندسازی فرآیندها برای حذف گلوگاه‌های فساد. ۲. پاسخگویی: الزام دستگاه‌ها به پاسخگویی در برابر شکایات شهروندان، استقرار نظام بودجه‌ریزی عملیاتی و مسئولیت‌پذیری مدیران در قبال تصمیمات. ۳. حاکمیت قانون: تأکید بر بازدارندگی مجازات‌ها، مدیریت تعارض منافع و اجرای بدون تبعیض قوانین برای همه سطوح مدیریتی. ۴. دستاوردمحوری: این مؤلفه که از نوآوری‌های پژوهش حاضر است، نشان می‌دهد قوانین بر «نتیجه‌گرایی» تأکید دارند؛ یعنی ارزیابی مدیران باید بر اساس خروجی ملموس، بهره‌وری و میزان رضایت عمومی باشد. ۵. شفافیت: دسترسی آزاد شهروندان به اطلاعات، انتشار عمومی قراردادها، مناقصات و حقوق مدیران برای ایجاد اتاق شیشه‌ای در مدیریت دولتی. ۶. فرهنگ‌سازی: نهادینه‌سازی اخلاق حرفه‌ای، آموزش ارزش‌های اسلامی و انسانی و تدوین منشورهای اخلاقی برای تغییر نگرش کارکنان. ۷. فسادستیزی: رویکرد فعالانه در شناسایی گلوگاه‌های فساد، حمایت قانونی از گزارشگران تخلف (سوت‌زنان) و استرداد اموال نامشروع. ۸. کارآمدسازی: چابک‌سازی ساختار دولت، اصلاح فرآیندهای پیچیده، حذف امضاهای طلایی و توسعه دولت الکترونیک. ۹. مشارکت: استفاده از ظرفیت نظارت مردمی، سازمان‌های مردم‌نهاد (NGOها) و مشارکت کارکنان در تصمیم‌گیری‌ها. ۱۰. نظارت: تقویت نظارت‌های درونی و بیرونی، بازرسی‌های مستمر و استفاده از فناوری برای رصد لحظه‌ای عملکردها.
نتیجه‌گیری: پیامدهای عملی و نظری این پژوهش حاکی از آن است که نظام تقنینی ایران، ظرفیت کاملی برای استقرار یک نظام اداری سالم را داراست و چالش اصلی، فقدان نگاه سیستمی در اجراست. نتیجه‌گیری کلیدی پژوهش این است که سلامت اداری تک‌بعدی نیست؛ تمرکز صرف بر «نظارت» یا «مجازات» بدون توجه به «بسترسازی» و «فرهنگ‌سازی» ناکارآمد خواهد بود. یکی از مهم‌ترین دلالت‌های این مطالعه، برجسته کردن بعد «دستاوردمحوری» است بدین معنا که سلامت اداری به معنای کارآمد بودن و ارائه خدمت مؤثر است. الگوی مستخرج از این پژوهش به سیاست‌گذاران و مدیران اجرایی پیشنهاد می‌کند که برای ارتقای سلامت اداری، باید گذار از فرآیندگرایی محض به نتیجه‌گرایی شفاف را در دستور کار قرار دهند. همچنین، این الگو به عنوان یک مبنای قانونی، ابزار قدرتمندی برای نهادهای نظارتی فراهم می‌کند تا عملکرد دستگاه‌ها را بر اساس تکالیف مصرح در اسناد بالادستی در هر یک از این ده محور مورد سنجش و ارزیابی قرار دهند. 
کلیدواژه‌ها
سلامت
سلامت اداری
قانون
تحلیل اسنادی کیفی
‌ اسناد بالادستی

عنوان مقاله English

Identifying the Dimensions of an Integrity-Based Administrative System: A Policy and Legislative Framework Analysis

نویسندگان English

Niloufar Mozafari 1
Qasemali Jamali 2
Hossein Jamour 3
1 Researcher at the Islamic Parliament Research Center (IPRC), PhD student in Human Resource Management, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran.
2 PhD in Human Resource Management, Department of Public Administration, Faculty of Management, Kharazmi University, Tehran, Iran.
3 PhD candidate in Business Policy Management, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, and Researcher at Islamic Parliament Research Center (IPRC), Tehran, Iran.
چکیده English

Purpose: The administrative system serves as the primary engine for national development, playing a vital role in executing macro-policies and realizing governance objectives. However, evidence indicates that despite the existence of numerous laws and rich upstream documents in Iran, serious challenges persist. The central problem addressed in this research is the profound gap between policy design and its actual implementation within the country's executive body. Many administrative reforms have failed due to the absence of a coherent model rooted in indigenous legal requirements. Therefore, the primary purpose of this study is to identify, explain, and extract the fundamental components of a health-oriented administrative system based directly on the country's policy and legislative framework. This study attempts to move beyond purely theoretical or imported models to provide a normative and operational framework extracted directly from current laws and macro-documents, possessing enforceability and legal accountability.
Methodology: In terms of purpose, this research is applied, and regarding its nature and method, it is descriptive-analytical. Qualitative Document Analysis (QDA) was employed for data collection and analysis. The statistical population and research sources encompass all upstream documents, parent laws, and general policies related to the administrative system and anti-corruption measures in the Islamic Republic of Iran. The most significant documents examined include the "Constitution," "20-Year Vision Document (Horizon 1404)," "General Policies of the Administrative System," "General Policies of Resistance Economy," "The Supreme Leader's Eight-Article Decree," "Civil Service Management Law," "Law on Promotion of Administrative System Health and Countering Corruption," "Law on Transparency of the Three Branches," "The 7th Development Plan," and executive bylaws related to administrative offenses and the promotion of professional ethics. In this process, legal texts were meticulously studied, and themes related to administrative health were coded and categorized to formulate the final comprehensive model.
Findings: The findings derived from a deep analysis of upstream documents demonstrated that achieving administrative system health depends on simultaneous and balanced attention to 10 fundamental axes (macro-dimensions) and 31 sub-components. These ten axes are: Infrastructure Building: Creating electronic infrastructures, integrated databases (such as the taxpayers' system), and smartening processes to eliminate corruption bottlenecks. Accountability: Obligating agencies to respond to citizen complaints, establishing operational budgeting systems, and ensuring managerial accountability for decisions. Rule of Law: Emphasizing the deterrence of penalties, managing conflicts of interest, and implementing laws without discrimination across all management levels. Achievement-Orientation: This component, a novelty of the current research, indicates that laws emphasize "result-orientation"; meaning managers' evaluations must be based on tangible outputs, productivity, and public satisfaction levels. Transparency: Free citizen access to information, public publication of contracts, tenders, and managers' salaries to create a "glass room" environment in public management. Culture Building: Institutionalizing professional ethics, teaching Islamic and human values, and compiling ethical charters to transform employee attitudes. Anti-Corruption: A proactive approach to identifying corruption bottlenecks, legal protection for whistleblowers, and the recovery of illegitimate assets. Efficiency: Streamlining the government structure, reforming complex processes, eliminating "golden signatures" (exclusive approval privileges), and developing e-government. Participation: Utilizing public oversight capacities, Non-Governmental Organizations (NGOs), and employee participation in decision-making. Monitoring: Strengthening internal and external oversight, continuous inspections, and utilizing technology for real-time performance monitoring.
Conclusion: The practical and theoretical implications of this research indicate that Iran's legislative system possesses the full capacity to establish a healthy administrative system, and the primary challenge lies in the absence of a systemic perspective during implementation. A key conclusion is that administrative health is not one-dimensional; focusing solely on "monitoring" or "punishment" without attention to "infrastructure building" and "culture building" will be ineffective. One of the most significant implications of this study is highlighting the "Achievement-Orientation" dimension, meaning that administrative health equates to efficiency and effective service delivery. The model derived from this research suggests to policymakers and executive managers that to improve administrative health, they must place the transition from pure process-orientation to transparent result-orientation on their agenda. Furthermore, as a legal basis, this model provides a powerful tool for supervisory bodies to measure and assess the performance of agencies based on the obligations explicitly stated in upstream documents across each of these ten axes.

کلیدواژه‌ها English

Integrity
Administrative Integrity
Law
Qualitative Document Analysis
Upstream Documents
آئین‌نامه پیشگیری و مبارزه با رشوه در دستگاه‌های اجرایی، هیئت وزیران (22/12/1383). https://rc.majlis.ir/fa/law/show/124629
ایمانی، حسین؛ قلی‌پور، آرین؛ آذر، عادل؛ و پورعزت، علی‌اصغر (1398). شناسایی مؤلفه‌های سیستم تأمین منابع انسانی در راستای ارتقای سلامت نظام اداری. مدیریت دولتی، 11(2)، 290-267. 
بخشنامه دستورالعمل اجرایی مواد (91) و (92) قانون مدیریت خدمات کشوری، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور (27/12/1393). https://shenasname.ir/salamat/3001-73706
چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴ هجری شمسی، رهبر معظم انقلاب (13/08/1382). https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=1774003708836042590
رجایی، زهرا؛ دانش‌فرد، کرم‌الله؛ و فقیهی، ابوالحسن (1396). شکل‌گیری خط‌مشی در حوزه سلامت نظام اداری در ایران. پژوهش‌های مدیریت عمومی، 10(38)، 48-25. 
رحمانی، محمد؛ فاتحی‌راد، نوید؛ مداحیان، شیوا؛ زاینده‌رودی، محسن؛ و درخشان، مژگان (1402). ارائه مدل اثربخش ارزیابی خط‌مشی‌های سلامت نظام اداری با توجه به اسناد بالادستی: مطالعه در وزارت امور اقتصادی و دارایی. مطالعات مدیریت و توسعه پایدار، 3(1)، 119-95. 
صالحی امیری، سیدرضا؛ و شادالویی، نوریه (1392). عوامل تأثیرگذار بر سلامت نظام اداری در تحقق طرح تحول نظام اداری. مدیریت فرهنگی، 7(19)، 98-77.
فرمان هشت‌ماده‌ای به سران قوا درباره مبارزه با مفاسد اقتصادی، رهبر معظم انقلاب (10/02/1380). https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=3062
قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد، مجلس شورای اسلامی (29/02/1390). https://rc.majlis.ir/fa/law/show/802617
قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، مجلس شورای اسلامی (18/04/1403). https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1809128
قانون شفافیت قوای سه‌گانه، دستگاه‌های اجرایی و سایر نهادها، مجلس شورای اسلامی (26/03/1403). https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1808219
قیصری، فرهاد؛ سلاجقه، سنجر؛ بیگ‌زاده عباسی، فرزانه؛ و شیخی، ایوب (1398). شناخت بازیگران تدوین خط‌مشی عمومی مؤثر بر اجرای خط‌مشی‌های سلامت نظام اداری. مطالعات مدیریت راهبردی، 10(38)، 188-167.
کریمی، مصطفی؛ و نصراللهی کاسمانی، اکبر (1398). جایگاه نهادهای ارتباطی در اسناد بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران. رسانه، 30(1)، 20-5.
لایحه نحوه مدیریت تعارض منافع در انجام وظایف قانونی و ارائه خدمات عمومی، هیئت وزیران (21/04/1399). https://shenasname.ir/salamat/4189-taroz-manafeh
محمدی، حامد؛ و ابراهیمی، حسین (1402). شناسایی نقاط فسادخیز علّی و معلولی: پیشران ارتقای سلامت نظام اداری. حقوق اداری، 10(34)، 161-135. http://dx.doi.org/10.61186/qjal.10.34.135
خلج معصومی، امیرحسین؛ درودیان، مجید؛ و خیری، عیسی . (1402). پیشگیری از فساد و تأثیر ان بر سلامت اداری در ایران. رهیافت انقلاب اسلامی، 17(63)، 47-66.
قانون اساسی، مجلس خبرگان قانون اساسی (24/08/1358). https://rc.majlis.ir/fa/law/show/132239
قانون مدیریت خدمات کشوری، مجلس شورای اسلامی (08/07/1386). https://rc.majlis.ir/fa/law/show/130021
سیاست‌های کلی نظام اداری، رهبر معظم انقلاب (31/01/1389). https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=12029534619197808393
سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، رهبر معظم انقلاب (29/11/1392). https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=18132764317193685554
نقشه راه اصلاح نظام اداری، شورای عالی اداری (14/12/1392). https://shenasname.ir/tahavol/2372-map93
قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، مجلس شورای اسلامی (06/11/1387). https://rc.majlis.ir/fa/law/show/780303
آئین‌نامه اجرایی قانون رسیدگی به تخلفات اداری، هیئت وزیران (27/07/1373). https://rc.majlis.ir/fa/law/show/114929
آئین‌نامه ارتقای اخلاق حرفه‌ای در نظام اداری، هیئت وزیران (08/11/1402). https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1801019
Al-Jundi, S., Shuhaiber, A., & Al-Emara, S. S. (2022). The effect of political instability and institutional weakness on administrative corruption. Contemporary Economics, 16(2), 168-181.
Anderson, J. H., Hellman, J., Jones, G., Moore, B., Muller, H., Pradhan, S., Ryterman, R., & Sutch, H. (2000). Anticorruption in transition: A contribution to the policy debate (Publication No. 20925). The World Bank.
Anggono, B., & Wahanisa, R. (2022). Corruption prevention in legislative drafting in Indonesia. WSEAS Transactions on Environment and Development, 18, 172-181.
Attride-Stirling, J. (2001). Thematic networks: An analytic tool for qualitative research. Qualitative Research, 1(3), 385-405.
Baranenko, D., Shumak, I., & Sarybaieva, G. (2024). Principles of anti-corruption in administrative law: Economic and legal aspect. Baltic Journal of Economic Studies, 10(4), 62-70.
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
Cabinet of Ministers. (1994). Executive by-law of the Administrative Offenses Investigation Law. Tehran: Cabinet of Ministers. [In Persian]
Cabinet of Ministers. (2005). By-law on prevention and combating bribery in executive gencies. Tehran: Cabinet of Ministers. [In Persian]
Cabinet of Ministers. (2020). Bill on managing conflict of interest in performing legal duties and providing public services. Tehran: Cabinet of Ministers. [In Persian]
Cabinet of Ministers. (2024). By-law on promoting professional ethics in the administrative system. Tehran: Cabinet of Ministers. [In Persian]
Council of Experts for the Constitution. (1979). The Constitution of the Islamic Republic of Iran. Tehran: Council of Experts. [In Persian]
Dávid-Barrett, E., & Fazekas, M. (2020). Grand corruption and government change: An analysis of partisan favoritism in public procurement. European Journal on Criminal Policy and Research, 26(4), 411-430. https://doi.org/10.1007/s10610-019-09416-4
Flatters, F., & MacLeod, W. B. (1995). Administrative corruption and taxation. International Tax and Public Finance, 2, 397-417. https://doi.org/10.1007/BF00872774
Gheisari, F., Salajeghe, S., Beigzadeh Abbasi, F., & Sheikhi, A. (2019). Recognizing public policy formulation actors effective on the implementation of administrative system health policies. Strategic Management Studies, 10(38), 167-188. [In Persian]
Given, L. M. (Ed.). (2008). The SAGE encyclopedia of qualitative research methods. Sage Publications.
Hosseinnejad Moziraji, Z., Salajeghe, S., Anjamshoaa, Z., Jalalkamali, M., & Fatehi-Rad, N. (2023). Identification of administrative health indicators and anti-corruption measures. International Journal of Innovation Management and Organizational Behavior, 3(3), 19-30. https://doi.org/10.61838/kman.ijimob.3.3.19
Imani, H., Gholipour, A., Azar, A., & Pourezzat, A. A. (2019). Identifying the components of human resource supply system in order to promote the health of administrative system. Public Administration, 11(2), 267-290. https://doi.org/10.22059/jipa.2019.277466.2504 [In Persian]
Islamic Parliament of Iran. (2007). Civil Service Management Law. Tehran: Islamic Parliament of Iran. [In Persian]
Islamic Parliament of Iran. (2009). Publication and Free Access to Information Act. Tehran: Islamic Parliament of Iran. [In Persian]
Islamic Parliament of Iran. (2011). Law on promotion of administrative system health and countering corruption. Tehran: Islamic Parliament of Iran. [In Persian]
Islamic Parliament of Iran. (2024). Law on transparency of the three branches, executive agencies and other institutions. Tehran: Islamic Parliament of Iran. [In Persian]
Islamic Parliament of Iran. (2024). The 7th Five-Year Development Plan Law of the Islamic Republic of Iran. Tehran: Islamic Parliament of Iran. [In Persian]
Jian-ping, P. (2009). The root of the administrative ethics and control measures about corruption. 2009 International Conference on Management and Service Science (pp. 1-4). IEEE.
Karimi, M., & Nasrullahi, A. (2019). The status of communication institutions in upstream documents of Islamic Republic of Iran system. Rasaneh, 30(1), 5-20. [In Persian]
Khalaj Masoumi, Amir Hossein; Daroudian, Majid; and Khairy, Isa. (1402). Preventing corruption and its impact on administrative health in Iran. Islamic Revolution Approach, 17(63), 47-66. [In Persian]
Klitgaard, R. (1998). International cooperation against corruption. Finance & Development, 35(1), 3-6. https://doi.org/10.5089/9781451953220.022
Management and Planning Organization. (2015). Circular on executive instructions of Articles (91) and (92) of the Civil Service Management Law. Tehran: Management and Planning Organization. [In Persian]
Mantzaris, E., & Pillay, P. (2014). Navigating through the political/administrative corruption conundrum. African Journal of Public Affairs, 7(2), 17-26.
Matei, A., & Popa, F. (2009). State capture versus administrative corruption: A comparative study for the public health service in Romania (MPRA Paper No. 17566). University Library of Munich, Germany. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/id/eprint/17566
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
Mohammadi, H., & Ebrahimi, H. (2023). Identifying causal corruption-prone points: A driver for promoting administrative system health. Administrative Law, 10(34), 135-161. [In Persian]
Moser, A., & Korstjens, I. (2018). Series: Practical guidance to qualitative research. Part 3: Sampling, data collection and analysis. European Journal of General Practice, 24(1), 9-18.
Mousavi, P., & Pourkiani, M. (2013). Administrative corruption: Ways of tackling the problem. European Online Journal of Natural and Social Sciences, 2(3), 178-187.
Mutar, T. A., & Abdullah, A. M. (2020). Administrative corruption at governmental institutions: Socio-analytical study. Journal of Tikrit University for Humanities, 27(1), 1-22.
Muzychuk, E. O. (2023). The essence and features of corruption as an object of administrative and legal influence. Bulletin of Kharkiv National University of Internal Affairs, 307, 1-10.
Pozsgai-Alvarez, J., & Pastor Sanz, I. (2021). Mapping the (anti-) corruption field: Key topics and changing trends, 1968–2020. Journal of Computational Social Science, 4, 851-881.
Rahman, S. A., Al-Yateem, N., Hossain, A., & Ahmed, F. R. (2024). Research ethics in public health. In O. F. von Feigenblatt & M. R. Islam (Eds.), Ethics in social science research (pp. 235-250). Springer.
Rahmani, M., Fatehi Rad, N., Maddahian, S., Zayandeh Roodi, M., & Derakhshan, M. (2023). Providing an effective model for evaluating administrative system health policies with regarding upstream documents: A study in the Ministry of Economic Affairs and Finance. Management and Sustainable Development Studies, 3(1), 95-119. [In Persian]
Rajaei, Z., Daneshfard, K., & Faghihi, A. (2017). Policy formulation in the area of administrative system health in Iran. Public Management Researches, 10(38), 25-48. [In Persian]
Salehi Amiri, S. R., & Shadalouie, N. (2014). Factors affecting administrative system health in realizing administrative system evolution plan. Journal of Cultural Management, 7(19), 77-98. [In Persian]
Schwandt, T. A. (1994). Constructivist, interpretivist approaches to human inquiry. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (pp. 118-137). Sage.
Supreme Administrative Council. (2014). Roadmap for administrative system reform. Tehran: Supreme Administrative Council. [In Persian]
Supreme Leader. (2001). Eight-article decree to the heads of the three branches regarding the fight against economic corruption. Tehran: Office of the Supreme Leader. [In Persian]
Supreme Leader. (2003). The 20-Year Vision Plan of the Islamic Republic of Iran. Tehran: Office of the Supreme Leader. [In Persian]
Supreme Leader. (2010). General policies of the administrative system. Tehran: Office of the Supreme Leader. [In Persian]
Supreme Leader. (2014). General policies of resistance economy. Tehran: Office of the Supreme Leader. [In Persian]
Taboli, H., Samie'e Darooneh, M., & Ehsani, A. (2019). Administrative corruption: Why and how. International Journal of Advanced Studies in Humanities and Social Science, 8(3), 282-288.
Werner, S. B. (1983). New directions in the study of administrative corruption. Public Administration Review, 43(2), 146-154.
Zamani, M. Y., Sharifullah, A., & Shahidullah, S. (2022). A comparative study of administrative corruption identification in Islamic Sharia, international documents and Afghanistan’s legislative documents. Integrated Journal for Research in Arts and Humanities, 2(5), 58-65.
Zarychta, A., Benedum, M. E., Sanchez, E., & Andersson, K. P. (2024). Decentralization and corruption in public service delivery: Local institutional arrangements that can help reduce governance risks. Journal of Public Administration Research and Theory, 34(2), 238-254.

  • تاریخ دریافت 23 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 22 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 11 تیر 1404